بررسی ارتباط میزان سرمی فریتین و دی - دایمر با فاکتورهای هماتولوژیک و بیوشیمیایی در بیماران مبتلا به کووید – ۱۹

سابقه و هدف: فریتین و دی دایمر به ترتیب به عنوان شاخص های زیستی التهاب و اختلالات انعقادی، در ارزیابی شدت بیماری کووید-۱۹ اهمیت یافته اند. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط این دو مارکر با مشخصه های دموگرافیک، بیوشیمیایی، هماتولوژیک و التهابی در بیماران مبتلا به کووید-۱۹، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: در یک مطالعه مقطعی گذشته نگر (پرونده خوانی)، کلیه بیماران مبتلا به کووید-۱۹ بستری شده در بیمارستان بوعلی سینا ساری طی بازه اسفند ۱۳۹۸ تا دی ۱۳۹۹ غربال گری شدند و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۷۹۵ بیمار ( ۴۴۲ زن ، ۳۵۳ مرد) وارد تحلیل شدند. سطوح فریتین، دی دایمر، سنجش اوره، کراتینین، قند خون، آنزیم های کبدی، بیلی روبین ها، الکترولیت ها، ESR،CBC ، CRP و همچنین پارامترهای انعقادی (PT، INR، PTT) از پرونده های بیمار استخراج شدند. یافته ها: غلظت فریتین و دی دایمر در زنان به طور معنی داری بیش تر از مردان بود (۰/۰۰۱< P و ۰/۰۲۵= P). هر دو مارکر در سطوح بالای CRP به طور چشمگیری افزایش داشتند (۰/۰۰۱< P). فریتین با شاخص های التهابی (WBC، Neut، ESR )، آنزیم های کبدی و اوره و کراتینین همبستگی مثبت و معنی داری داشت. دی دایمر نیز با شاخص های انعقادی (INR، PT، PTT)، آنزیم های کبدی و پارامترهای کلیوی همبستگی مثبت و با Hb، Hct و MCH همبستگی منفی نشان داد. در تحلیل رگرسیون چندگانه، متغیرهای CRP،  ALPو LDH به طور مستقل با افزایش سطح فریتین مرتبط بودند؛ در حالی که افزایش دی دایمر به طور معنی داری با افزایش CRP، INR، تعداد گلبول های سفید و سطح فسفر همراه بود. استنتاج: پایش مداوم فریتین و دی دایمر به عنوان نشانگرهای زیستی کلیدی در کووید-۱۹ که منعکس کننده شدت التهاب و خطر اختلالات انعقادی است، نتایج را بهبود می بخشد.

کلیدواژه ها:

COVID-۱۹ ، ferritin ، D-dimer ، biomarkers ، inflammation ، coagulation ، CRP ، COVID-۱۹ ، فریتین ، دی-دیمر ، مارکرهای بیوشیمیایی ، التهاب ، لخته شدن ، CRP