نگاهی چند بعدی به عوامل بازدارنده و تشویق کننده فرزندآوری در استان مازندران

سابقه و هدف: طی سال های اخیر، کاهش چشمگیر نرخ باروری به یکی از مهم ترین چالش های جمعیتی کشور تبدیل شده است. این روند می تواند پیامدهای گسترده ای در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاست گذاری های کلان جمعیتی برجای بگذارد. از این رو، شناخت عوامل گوناگونی که بر تمایل افراد به فرزندآوری اثر می گذارند، برای طراحی برنامه های موثر و مداخله های هدفمند ضروری است. مطالعه حاضر با هدف بررسی جامع عوامل تشویق کننده و بازدارنده فرزندآوری در میان زنان و مردان ساکن استان مازندران، انجام پذیرفت تا تصویری روشن تر از وضعیت موجود فراهم شود. مواد و روش ها: این پژوهش مقطعی به صورت چند مرکزی، و در میان گروهی متنوع از جمعیت، شامل زنان و مردان شاغل در بخش های دولتی و خصوصی و نیز مراجعان به مراکز درمانی، اجرا شد. افراد واجد شرایط از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه ای ساختارمند بود که حوزه های مختلف مرتبط با نگرش، شرایط فردی و خانوادگی، وضعیت اقتصادی، حمایت اجتماعی و باورهای فرهنگی و دینی را ارزیابی می کرد. یافته ها: میانگین سنی ۳۴/۳۱ سال (± ۷۰/۸) نشان دهنده مشارکت طیف وسیعی از گروه های سنی بود. شرکت کنندگان شامل ۵/۷۹ درصد مرد و ۵/۲۰ درصد زن بودند. نتایج تحلیل ها نشان داد میانگین نمره عوامل تقویت کننده تمایل به فرزندآوری در زنان بالاتر از مردان بود. همین الگو در مورد عوامل بازدارنده نیز مشاهده شد، اگر چه تفاوت ها از نظر آماری معنادار گزارش نشد. این موضوع بیانگر آن است که هر دو جنس در معرض مجموعه مشابهی از عوامل تاثیرگذار قرار دارند، اما شدت ادراک آنان نسبت به این عوامل متفاوت است. استنتاج: فرزندآوری پدیده ای چند عاملی است و تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی قرار دارد. بنابراین، برنامه ریزی و سیاست گذاری موثر در حوزه ارتقای باروری نیازمند رویکردی جامع، مبتنی بر شواهد و توجه به تفاوت های جنسیتی و منطقه ای است تا بتوان به صورت هدفمند با روند کاهش باروری مقابله کرد.

کلیدواژه ها:

fertility ، promoting factors ، inhibiting factors ، mazandaran ، فرزندآوری ، عوامل تشویق کننده ، عوامل بازدارنده ، مازندران