بررسی مقایسه ی تاثیر یادگیری فعال با یادگیری منفعل معلم محور بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

آموزش و یادگیری همواره به عنوان یکی از اساسی ترین مولفه های رشد فردی و اجتماعی بشر مورد توجه اندیشمندان و متخصصان تعلیم و تربیت بوده است. در طول تاریخ، روش های مختلفی برای انتقال دانش و مهارت ها به کار گرفته شده و هر یک متناسب با شرایط فرهنگی، اجتماعی و علمی زمان خود نقش آفرینی کرده اند. با این حال، در دهه های اخیر، به دلیل تحولات گسترده علمی، فناوری و نیازهای نوین جامعه، نظام های آموزشی بیش از هر زمان دیگری ضرورت بازنگری در شیوه های یاددهی و یادگیری را احساس کرده اند. در این میان، مقایسه و بررسی میان «یادگیری فعال» و «یادگیری منفعل معلم محور» به عنوان دو رویکرد اصلی و رایج در آموزش، جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. یادگیری منفعل یا معلم محور که سالیان طولانی در نظام های آموزشی جهان به ویژه در جوامع سنتی تر رایج بوده است، بر محوریت نقش معلم و انتقال یک سویه اطلاعات از سوی او به دانش آموزان تاکید دارد. در این شیوه، دانش آموزان بیشتر شنونده و دریافت کننده مطالب هستند و مشارکت فعال و خلاقانه آنان در فرآیند یادگیری در سطحی محدود باقی می ماند. این روش اگرچه می تواند در انتقال سریع حجم زیادی از اطلاعات موثر باشد، اما در بسیاری از موارد موجب کاهش انگیزه یادگیری، ضعف در توانایی حل مسئله، محدودیت در خلاقیت و عدم پرورش مهارت های تفکر انتقادی در دانش آموزان می شود. در مقابل، یادگیری فعال به عنوان رویکردی نوین و دانش آموزمحور مطرح شده است که بر مشارکت مستقیم و فعال فراگیران در فرآیند یادگیری تاکید دارد. در این شیوه، دانش آموزان نه تنها شنونده بلکه نقش آفرینان اصلی در فرآیند آموزش هستند و با به کارگیری مهارت هایی همچون بحث گروهی، حل مسئله، پرسشگری، تجربه عملی و تفکر انتقادی، به تعمیق آموخته های خود می پردازند. یادگیری فعال به دانش آموزان فرصت می دهد تا از طریق تعامل با همکلاسی ها، کشف مفاهیم به صورت مستقل و بهره گیری از راهبردهای متنوع یادگیری، به درک عمیق تر و ماندگارتر از موضوعات درسی دست یابند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی مقایسه ی تاثیر یادگیری فعال با یادگیری منفعل معلم محور بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که اجرای یادگیری فعال با مشارکت دانش آموزان، تعامل، تجربه عملی و تقویت مهارت های تفکر انتقادی، پیشرفت تحصیلی پایدارتر و عمیق تری نسبت به یادگیری منفعل معلم محور ایجاد می کند و نقش روش تدریس را به عنوان عامل کلیدی در کیفیت یادگیری نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، آموزش ، یادگیری منفعل ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان