اثربخشی هنر درمانی بر بهبود عملکردهای اجرایی دانش آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی هنر درمانی بر بهبود عملکردهای اجرایی دانش آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی در سه شهر ایران انجام شد. عملکردهای اجرایی به عنوان مجموعه ای از فرایندهای عالی شناختی شامل بازداری رفتاری، حافظه کاری، انعطاف پذیری شناختی، برنامه ریزی و سازمان دهی، نقش مهمی در سازگاری تحصیلی و رفتاری کودکان دارند. پژوهش های اخیر نشان داده اند که کودکان مبتلا به این اختلال، به طور معناداری در این حوزه ها ضعف دارند و مداخلات آموزشی سنتی به تنهایی قادر به جبران این کاستی ها نیستند. بر این اساس، هنر درمانی به عنوان رویکردی تجربه محور و مبتنی بر بیان خلاق، می تواند با فعال سازی مسیرهای عاطفی، حسی و شناختی، زمینه بهبود عملکردهای اجرایی را فراهم آورد.در پژوهش حاضر از طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی در سه شهر ایران بود. در گروه آزمایش، برنامه هنر درمانی در قالب ده جلسه ساختارمند اجرا گردید و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. برای سنجش عملکردهای اجرایی از ابزار استاندارد مبتنی بر ارزیابی حافظه کاری، بازداری، انعطاف پذیری و برنامه ریزی استفاده شد. داده ها با روش تحلیل کوواریانس بررسی شد.نتایج نشان داد هنر درمانی تاثیر معناداری بر بهبود تمامی مولفه های عملکردهای اجرایی در گروه آزمایش دارد. بیشترین تغییر در بازداری رفتاری و برنامه ریزی مشاهده شد و پس از آن حافظه کاری و انعطاف پذیری شناختی بهبود یافتند. یافته ها نشان داد هنر درمانی نه تنها در سطح شناختی، بلکه از طریق کاهش تنش عاطفی و افزایش خودتنظیمی، مسیرهای مکملی را برای بهبود فراهم کرده است.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر طبیعت ، هوش طبیعت گرا ، یادگیری تجربه محور ، دانش آموزان ، رشد شناختی