تحلیل زبان ارتباطی ایرانیان در سفرنامه های خارجی: رویکردی مبتنی بر چارچوب نظری بیمن و بافت فرهنگی

این پژوهش با اتکا بر چارچوب نظری بیمن و تاکید بر اهمیت تفسیر مبتنی بر بافت فرهنگی، به تحلیل زبان ارتباطی ایرانیان از منظر سفرنامه نویسان خارجی پرداخته است. روش شناسی این مطالعه، کیفی و بر اساس تحلیل محتوای موضوعی سفرنامه ها بود. در این راستا، ۳۰ سفرنامه خارجی انتخاب شدند. طبق واحد تحلیل که به زبان گفتگوی ایرانیان اشاره داشتند. داده ها با استفاده از چک لیست جمع آوری و با روش کدگذاری مضاعف همراه با بازبینی همتا تحلیل شدند تا اعتبار و پایایی نتایج تضمین شود. تحلیل داده ها نشان داد زبان ارتباطی ایرانیان در دو مقوله کلیدی «تقابل اندرونی/بیرونی» و «سلسله مراتب منزلت» و سه مفهوم «تعارف»، «احترام/مودب بودگی» و «زرنگی» قابل بررسی است. برخی سفرنامه نویسان با شناخت عمیق توانسته اند ابعاد فرهنگی و کارکردهای اجتماعی این رفتارها را به درستی بازتاب دهند، اما برخی دیگر به دلیل ناآشنایی با نظام های معنایی و طرحواره های فرهنگی برداشت هایی سطحی یا کلیشه ای ارائه کرده اند. نتایج پژوهش بر ضرورت رویکرد مبتنی بر بافت فرهنگی در تفسیر روایت های سفرنامه ای تاکید دارد و نشان می دهد بی توجهی به زمینه های فرهنگی و اجتماعی می تواند به برداشت های ناقص و دور از واقعیت درباره رفتارهای زبانی ایرانیان منجر شود.

کلیدواژه ها:

بافت ، فرهنگ ، زبان ، تعارف ، ادب ، سفرنامه