تحلیل و گونه شناسی اشعار عاشورایی میرزا حسن کفاش اصفهانی

میرزا حسن کفاش اصفهانی از شعرای آیینی قرن سیزدهم هجری قمری و عصر قاجار است. عهد قاجار اوج سرایش مرثیه های مذهبی است. کفاش اصفهانی شاعری است که تمامی اشعار خود را به ذکر مرثیه و مناقب اهل بیت(ع) به ویژه امام حسین(ع) اختصاص داده است. در این جستار با روش توصیفی- تحلیلی اشعار عاشورایی میرزا حسن کفاش اصفهانی از جنبه محتوا و مضمون، قالب و نوحه سرایی بررسی شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که در اشعار عاشورایی این شاعر قرائت های عارفانه، جبرگرایانه، عاطفی و احساسی و حماسی و اسطوره ای از واقعه عاشورا وجود دارد. با توجه به شرایط و دوره زندگی شاعر و مقتضیات آن، بعد تراژیک و عاطفی در شعر کفاش پررنگ تر است. کفاش اصفهانی از بیشتر قالب های شعری در سرایش اشعار عاشورایی خود بهره برده است اما غزل و قصیده و مثنوی به ترتیب بیشترین قالب های شعری او هستند. غزل های تضمینی در دیوان کفاش بسامد زیادی دارند. نوحههای کفاش اصفهانی از جهت نوع بیان، ساده و رسا هستند و صنایع لفظی و معنوی در آن ها چندان نمودی ندارد و به زبانی قابل فهم و روشن سروده شدهاند. به طور کلیکفاش اصفهانی در سرایش اشعار عاشورایی بیشتر به سادگی و روانی کلام و الفاظ توجه داشته است و بر صحنه های حزن انگیز تاکید دارد. در شعر او آرایه پردازی و مضمون سازی چندان مورد توجه نیست.

کلیدواژه ها:

میرزا حسن کفاش اصفهانی ، قرن سیزدهم ، شعر عاشورایی ، مرثیه ، قالب های شعری