مطالعه بینامتنی اثر پذیری گزاره ای آیات قرآن کریم در صحیفه سجادیه(شکل ها و کارکردهای برخی از آیات و دعاهای صحیفه)

چکیده این پژوهش به بررسی اثرپذیری گزاره­ای آیات قرآن­کریم در صحیفه سجادیه با رویکرد بینامتنی می پردازد. امام سجاد (ع) در نیایش های خود، با به کارگیری سه سازوکار اصلی اقتباس لفظی، تلمیح و تصریح، آیات قرآن را در متن دعا بازآفرینی کرده اند. این تعامل بینامتنی، مبتنی بر نظریه ژولیت کریستوا، به صورت تکرار متن غایب (قرآن) در متن حاضر (صحیفه سجادیه) بدون تغییر محتوایی صورت گرفته است. روش تحقیق این مقاله توصیفی - تحلیلی است و داده ها از طریق مقایسه تطبیقی فرازهایی از صحیفه سجادیه با آیات مرتبط قرآن گردآوری شده اند. اثر پذیری گزاره ای، افزون بر حفظ اصالت متن قرآنی، کارکردهای چهارگانه تفسیر عملی مفاهیم قرآنی در قالب زبان دعا، تقویت غنای ادبی صحیفه سجادیه از طریق همنشینی با فصاحت قرآن، ایجاد پیوند معنوی بین مخاطب و معارف الهی، انتقال سلسله وار مفاهیم قرآنی به نسل های پسین را ایجاد کرده است. یافته ها نشان می دهد که اثر پذیری گزاره ای آیات با تعامل دوسویه در سه شکل اقتباس، تلمیح و تصریح در صحیفه سجادیه به کاررفته است.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، صحیفه سجادیه ، بینامتنی ، اثر پذیری گزاره ای ، اقتباس ، تلمیح ، تصریح