بررسی تاثیر نور و رنگ بر عملکرد شناختی و روانی دانش هنرجویان هنرستانی با رویکرد زیست شناسی اعصاب

با گسترش کاربرد علوم اعصاب شناختی در حوزه آموزش هنر، مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر شرایط نوری و ترکیب های رنگی محیط بر عملکرد شناختی و وضعیت روانی دانش آموزان هنرستانی طراحی شده است. این پژوهش از نوع نیمه تجربی با دوسوم پیش آزمون و پس آزمون در بین ۹۰ نفر از هنرجویان رشته های طراحی صنعتی و گرافیک در سه هنرستان منتخب تهران انجام گرفت. در فاز اول، سه فضای کارگاهی با سطوح روشنایی (۳۰۰، ۵۰۰ و ۷۰۰ لوکس) و سه پالت رنگی (سرد، خنثی و گرم) طراحی و به صورت تصادفی در اختیار گروه های آزمایشی قرار گرفت. ابزار سنجش شامل آزمون های استاندارد توجه و حافظه کاری Stroop Test و N-Backو پرسشنامه های خودگزارشی حالت های هیجانی (PANAS) بود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که افزایش روشنایی تا ۵۰۰ لوکس به طور معناداری زمان واکنش و دقت در آزمون های توجه را بهبود می بخشد (p < ۰.۰۵). همچنین رنگ های خنثی (طوسی ملایم) در ارتقای تمرکز متمرکز و کاهش شدت هیجانات منفی موثرتر از پالت های گرم و سرد بودند (p < ۰.۰۱). این یافته ها حاکی از آن است که تنظیم بهینه نور و رنگ در کارگاه های هنرستانی می تواند علاوه بر ارتقای کارایی شناختی، به بهبود خلق وخو و انگیزش هنرجویان کمک کند. پیشنهاد می شود در طراحی فضاهای آموزشی هنرستانی، با بهره گیری از پژوهش های میان رشته ای زیست عصبی و طراحی محیط، استانداردهای نوری و رنگی بازبینی و به روزرسانی شوند.

کلیدواژه ها:

روشنایی محیطی ، ترکیب رنگ ، عملکرد شناختی ، وضعیت روانی