ویژگی های یک معلم موثر در دوره ابتدایی

نقش معلم در نظام آموزشی به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل موفقیت تحصیلی و پرورش توانمندی های دانش آموزان به ویژه در دوره ابتدایی، بسیار حیاتی است (Shulman, ۱۹۸۷). در این دوره، معلم نه تنها نقش انتقال دهنده دانش را بر عهده دارد، بلکه مسئول شکل دهی به شخصیت، نگرش و مهارت های اجتماعی و عاطفی دانش آموزان نیز هست (Darling-Hammond, ۲۰۰۰). پژوهش ها نشان می دهند که معلمان موثر، دارای ترکیبی از مهارت های شخصیتی، ارتباطی، حرفه ای و فناوری هستند و می توانند با ایجاد یک محیط یادگیری فعال، انگیزه و پیشرفت تحصیلی را افزایش دهند (Stronge, ۲۰۱۸؛ OECD, ۲۰۱۹).ویژگی های شخصیتی همچون صبر، انعطاف پذیری، همدلی و تعهد حرفه ای، در ایجاد ارتباط مثبت بین معلم و دانش آموز تاثیر بسزایی دارد و زمینه رشد یادگیری را فراهم می کند (Collie et al., ۲۰۱۲؛ احمدی، ۱۳۹۹). همچنین مهارت های ارتباطی و هوش هیجانی، باعث کاهش اضطراب و افزایش احساس تعلق دانش آموزان به محیط یادگیری می شود (Mayer et al., ۲۰۰۴؛ Friedman & Kass, ۲۰۰۲). از سوی دیگر، مهارت های آموزشی و استفاده از روش های نوین یاددهی و یادگیری از جمله یادگیری فعال، آموزش پروژه محور و بهره گیری از فناوری، یادگیری عمیق تر و پویاتری را رقم می زند (Prince, ۲۰۰۴؛ Hattie, ۲۰۰۹؛ عباسی و همکاران، ۱۳۹۶).توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان و طراحی فعالیت های متناسب با نیازهای هر دانش آموز، از دیگر شاخص های معلم موثر است که موجب افزایش اعتماد به نفس، انگیزه و پیشرفت تحصیلی می شود (Tomlinson, ۲۰۱۴؛ کریمی و رضایی، ۱۳۹۷). نتایج مرور پژوهش ها بیانگر آن است که معلم موثر، شخصی است که می تواند میان مهارت های حرفه ای، ارتباطی، اخلاقی و فناوری تعادل برقرار کند و با ایجاد محیطی حمایتی، انگیزشی و یادگیرنده، یادگیری معنادار و پایدار را برای دانش آموزان فراهم آورد (OECD, ۲۰۲۱؛ محمدی و همکاران، ۱۴۰۰).این مقاله با هدف بررسی و تبیین جامع ویژگی های یک معلم موثر در دوره ابتدایی، بر اساس یافته های پژوهشی داخلی و بین المللی تدوین شده است تا زمینه ای علمی و کاربردی برای ارتقای کیفیت آموزشی در مدارس ابتدایی فراهم شود (Hattie, ۲۰۰۹؛ احمدی، ۱۳۹۹).

کلیدواژه ها:

معلم موثر ، آموزش ابتدایی ، مهارت های حرفه ای ، ویژگی های شخصیتی ، مهارت های ارتباطی ، فناوری آموزشی ، تفاوت های فردی