طراحی چارچوب برنامه درسی مهارت محور بر پایه نظریه های روان شناسی رشد: خودتنظیمی و تفکر انتقادی در دوره ابتدایی

هدف این مقاله ارائه چارچوب نظری‑کاربردی برای پرورش خودتنظیمی یادگیرنده و تفکر انتقادی در دوره ابتدایی است. با بازخوانی و تلفیق منابع کلاسیک، مرورهای نوین و شواهد بومی، تحلیل مفهومی و مقایسه ای انجام شد که منجر به استخراج پنج تم محوری گردید: برنامه ریزی آگاهانه؛ پایش و بازبینی خودمحور؛ بازخورد توصیفی و همیارانه؛ استدلال شواهدمحور؛ و احساس شایستگی و انگیزش درونی. بر پایه این تم ها چارچوبی پیشنهاد شده که سه رکن همزمان را برجسته می کند: آموزش صریح و سطح بندی شده راهبردها برای دانش آموزان، تمرین های ساخت یافته و متوالی برای تقویت فراشناخت، و سازوکارهای بازخورد دوسویه که هم دانش آموز و هم معلم را در فرایند یادگیری فعال می سازد. مقاله ضرورت اندازه گیری فرایندی چندمنبعی (مشاهده، پورتفولیو، خودگزارش و در صورت امکان داده های دیجیتال) را برای ردیابی دقیق نقاط پایش و بازنگری نشان می دهد و بر اهمیت رفلکشن ساختاریافته و بازخورد حرفه ای معلمان به عنوان عامل موثر در پایداری مداخلات تاکید می کند. نتیجه گیری ها پیشنهادهای عملی برای طراحی واحدهای مهارت محور، بسته های توانمندسازی معلم و برنامه های پیلوتی معطوف به آزمون میدانی و ارزیابی بلندمدت ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیرنده ، تفکر انتقادی ، رفلکشن معلم ، بازخورد چندسطحی ، اندازه گیری چندمنبعی