نقش روانشناسی مثبت گرا در افزایش تاب آوری تحصیلی دانش آموزان دبستان پسرانه در شهرستان سراوان

روانشناسی مثبت گرا، به عنوان پارادایمی انقلابی در علم روانشناسی، به جای تمرکز بر آسیب شناسی و نقاط ضعف، بر پرورش استعدادها، نقاط قوت و هیجانات مثبت انسان تاکید دارد. این پژوهش کاربردی و نیمه تجربی، با هدف سنجش اثربخشی مداخلات مبتنی بر روانشناسی مثبت گرا بر سطح تاب آوری تحصیلی دانش آموزان پسر مقطع دبستان در شهرستان سراوان طراحی و اجرا گردید. جامعه آماری این پژوهش را ۲۰۰ دانش آموز تشکیل دادند که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای از میان مدارس ابتدایی پسرانه شهرستان سراوان انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت آموزش مداخلات روانشناسی مثبت گرا (شامل تمرینات شکرگزاری، شناسایی و استفاده از نقاط قوت شخصی، خوش بینی آموزی و تقویت مهارت های ارتباطی) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل، برنامه های عادی مدرسه را دنبال می کردند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد تاب آوری تحصیلی (ARS)، پرسشنامه شادی آکسفورد (OHI) و پرسشنامه امید اسنایدر جمع آوری و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و با به کارگیری آزمون های تی مستقل، تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و ضریب همبستگی پیرسون مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن بود که نمرات تاب آوری تحصیلی، انگیزه پیشرفت و رضایت از زندگی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، به طور معناداری افزایش یافته است (۰۵/۰ > p). همچنین، همبستگی مثبت و قوی ای بین نمرات مولفه های روانشناسی مثبت گرا (مانند خوش بینی و شادی) و سطح تاب آوری تحصیلی مشاهده شد. این نتایج به وضوح نشان می دهد که تلفیق اصول روانشناسی مثبت گرا در برنامه درسی و فضای آموزشی مدارس ابتدایی، نه تنها به عنوان یک سپر محافظ در برابر استرس های تحصیلی عمل می کند، بلکه با تقویت بنیه روانی-عاطفی دانش آموزان، آنان را برای دستیابی به موفقیت های تحصیلی پایدار و زندگی شاداب تر توانمند می سازد.

کلیدواژه ها:

روانشناسی مثبت گرا ، تاب آوری تحصیلی ، دانش آموزان دبستانی ، شهرستان سراوان ، انگیزه تحصیلی ، مداخله آموزشی ، شادی ، خوش بینی ، نقاط قوت شخصی ، موفقیت تحصیلی.