رابطه تروماهای دوران کودکی با گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان درگیر اعتیاد به مواد مخدر در مناطق ۱ تا ۶ تهران

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان تروماهای دوران کودکی و گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان پسر درگیر اعتیاد به مواد مخدر در مناطق ۱ تا ۶ تهران انجام شد. رفتارهای پرخطر از عوامل تهدیدکننده سلامت جسمی و روانی نوجوانان محسوب می شوند و تجربه آسیب های اولیه زندگی می تواند نقش مهمی در بروز این رفتارها ایفا کند. بر این اساس، مطالعه حاضر به روش توصیفی–همبستگی و با نمونه ای شامل ۱۳۰ نوجوان ۱۴ تا ۱۸ ساله انجام گرفت که به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ترومای دوران کودکی برنستاین و همکاران (۲۰۰۳) و پرسشنامه خطرپذیری نوجوانان ایرانی زاده محمدی و احمدآبادی (۱۳۹۰) بود. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد میان تمام ابعاد تروماهای دوران کودکی شامل سوءاستفاده عاطفی، سوءاستفاده فیزیکی، سوءاستفاده جنسی، غفلت عاطفی و غفلت جسمی با گرایش به رفتارهای پرخطر رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰۱/۰>P). همچنین، تحلیل رگرسیون نشان داد سوءاستفاده فیزیکی بیشترین قدرت پیش بینی کنندگی رفتارهای پرخطر را دارد و پس از آن غفلت جسمی، سوءاستفاده جنسی و سوءاستفاده عاطفی قرار می گیرند؛ در حالی که غفلت عاطفی توان پیش بینی معناداری نشان نداد. یافته ها تاکید می کند که تروماهای کودکی با تضعیف مهارت های تنظیم هیجان، افزایش تکانشگری و شکل گیری الگوهای ناکارآمد دلبستگی، نوجوانان را در معرض انتخاب رفتارهای ناسالم و مخاطره آمیز قرار می دهد. با توجه به شیوع اعتیاد در سنین پایین و نقش اساسی تروما در شکل دهی رفتارهای پرخطر، نتایج این پژوهش اهمیت مداخلات پیشگیرانه مبتنی بر شناسایی زودهنگام آسیب های دوران کودکی، توانمندسازی هیجانی نوجوانان و حمایت روانی–اجتماعی از خانواده ها را برجسته می سازد. این یافته ها می تواند مبنایی برای برنامه ریزی سیاست گذاران، متخصصان سلامت روان و مراکز درمانی جهت کاهش آسیب و پیشگیری از اعتیاد در دوره نوجوانی باشد.

کلیدواژه ها:

تروماهای دوران کودکی ، رفتارهای پرخطر ، نوجوانان معتاد