مقدمه و اهمیت نقش معلم ابتدایی در شکل گیری نگرش مثبت به یادگیری

سال های نخست تحصیلی، به ویژه دوره ابتدایی، به عنوان مرحله ای سرنوشت ساز در شکل گیری نگرش ها، باورها و رفتارهای یادگیری کودکان شناخته می شوند، زیرا در این دوره، تجربه های آموزشی و تعاملات اجتماعی می توانند به طور مستقیم انگیزه، اعتماد به نفس و علاقه کودک به یادگیری را تعیین کنند (Smith, ۲۰۱۹). نگرش مثبت به یادگیری، که شامل اعتماد به توانایی های خود، پذیرش چالش ها، علاقه به کشف دانش و مشارکت فعال در فرآیند یادگیری است، به عنوان یکی از مولفه های کلیدی موفقیت تحصیلی و توسعه مهارت های اجتماعی و عاطفی کودکان شناخته شده است (Dweck, ۲۰۰۶; Ryan & Deci, ۲۰۰۰). در این میان، معلم ابتدایی نقش محوری و تعیین کننده ای در شکل دهی نگرش های مثبت به یادگیری دارد، زیرا او اولین مربی رسمی کودک در محیط مدرسه است و بیشترین تعامل روزانه را با او دارد (Hattie, ۲۰۰۹). این پژوهش با هدف بررسی نقش معلم ابتدایی در پرورش نگرش مثبت به یادگیری در سال های نخست تحصیلی و ارائه راهکارهای علمی و عملی برای تقویت علاقه، انگیزه و اعتماد به نفس کودکان انجام شده است. چارچوب نظری پژوهش بر اساس نظریه رشد ذهنی (Dweck, ۲۰۰۶)، نظریه انگیزش خودتعیینی (Ryan & Deci, ۲۰۰۰) و نظریه اجتماعی-فرهنگی (Vygotsky, ۱۹۷۸) تدوین شده است تا تاثیر رفتارهای معلم، روش های تدریس فعال، بازخورد مثبت و تعامل با خانواده بر نگرش یادگیری کودکان مورد تحلیل قرار گیرد. روش پژوهش شامل بررسی گسترده منابع علمی داخلی و خارجی، تحلیل پژوهش های تجربی، مطالعه موردی در کلاس های ابتدایی منتخب و مصاحبه با معلمان فعال در این زمینه بوده است. یافته ها نشان می دهند که معلمانی که محیط یادگیری حمایتگر و امن ایجاد می کنند، از روش های فعال و مشارکتی بهره می برند، بازخوردهای سازنده ارائه می دهند و خود الگویی برای رفتار یادگیری و انگیزه هستند، توانسته اند نگرش مثبت دانش آموزان را به شکل قابل توجهی تقویت کنند. همچنین، مشارکت والدین و تعامل مستمر خانواده با مدرسه نیز نقش مهمی در تقویت انگیزه و علاقه کودکان به یادگیری داشته است. با این وجود، چالش هایی مانند تفاوت های فردی کودکان، فشارهای برنامه درسی، کمبود منابع آموزشی و محدودیت های عملیاتی معلمان می تواند تاثیرگذاری آنان را محدود کند (Bronfenbrenner, ۱۹۷۹; Hattie, ۲۰۰۹). بنابراین، آموزش و توانمندسازی معلمان، طراحی برنامه های یادگیری فعال، ارائه بازخوردهای هدفمند و ایجاد همکاری مستمر میان معلم، دانش آموز و خانواده از عوامل کلیدی برای پرورش نگرش مثبت به یادگیری در سال های نخست تحصیلی محسوب می شوند. نتیجه گیری این پژوهش حاکی از آن است که معلم ابتدایی نقش محوری در شکل دهی نگرش مثبت به یادگیری دارد و اقدامات علمی و هدفمند او می تواند پایه ای محکم برای موفقیت تحصیلی، رشد مهارت های اجتماعی و توسعه یادگیری مادام العمر در کودکان فراهم کند.