تحلیل توصیفی و مروری بر محتوای کتاب های ریاضی دوره اول متوسطه با تمرکز بر مولفه های سواد مالی بررسی تطبیقی با استانداردهای جهانی

با پیچیده تر شدن ساختارهای اقتصادی و افزایش تعاملات مالی در زندگی روزمره، آموزش سواد مالی به عنوان یکی از ضرورت های تربیت شهروندی در نظام های آموزشی مطرح شده است. سواد مالی شامل مجموعه ای از دانش، مهارت و نگرش هایی است که فرد را قادر می سازد تصمیمات مالی آگاهانه، منطقی و مسئولانه اتخاذ کند. در این میان، درس ریاضی به عنوان یکی از دروس پایه ای و تحلیلی، ظرفیت بالایی برای آموزش مفاهیم مالی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب های ریاضی دوره اول متوسطه جمهوری اسلامی ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ از منظر مولفه های سواد مالی انجام شده است.این پژوهش از نوع توصیفی–مروری بوده و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و مرور نظام مند منابع علمی، به بررسی میزان توجه به مولفه هایی چون بودجه بندی، پس انداز، سرمایه گذاری، مدیریت ریسک و حقوق مالی فردی در کتاب های پایه های هفتم، هشتم و نهم پرداخته است. جامعه پژوهش شامل کتاب های درسی رسمی منتشرشده توسط سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی و نمونه پژوهش شامل محتوای متنی، تمرین ها، فعالیت ها و نمودارهای موجود در این کتاب ها بوده است. ابزار گردآوری داده ها شامل برگه تحلیل محتوای محقق ساخته بر اساس چارچوب OECD و چک لیست مرور منابع علمی بوده است.یافته ها نشان داد که مولفه های سواد مالی به صورت محدود، پراکنده و غیرساختاریافته در کتاب های درسی مطرح شده اند. مولفه هایی مانند سرمایه گذاری، مدیریت ریسک و حقوق مالی فردی به طور کامل غایب اند و مولفه هایی مانند بودجه بندی و پس انداز نیز فاقد پیوند با مسائل واقعی زندگی هستند. مقایسه تطبیقی با استانداردهای جهانی مانند چارچوب OECD و تجربیات کشورهای موفقی چون سنگاپور، فنلاند و استرالیا نشان داد که آموزش مالی در این کشورها به صورت تلفیقی، زندگی محور و پروژه محور ارائه می شود، در حالی که در ایران تمرکز اصلی بر مهارت های محاسباتی و انتزاعی است.