ارتقای توانایی خواندن در دانش آموزان پایه سوم ابتدایی

مهارت خواندن یکی از بنیانی ترین توانایی های سوادآموزی در دوره ابتدایی است و نقش مهمی در پیشرفت تحصیلی و رشد شناختی دانش آموزان ایفا می کند. در پایه سوم ابتدایی، دانش آموزان از مرحله «یادگیری خواندن» به مرحله «خواندن برای یادگیری» گذر می کنند؛ از این رو هرگونه ضعف در خواندن می تواند بر فهم مطالب دروس دیگر نیز تاثیر منفی بگذارد. پژوهش های داخلی و خارجی نشان می دهد که عوامل متعددی از جمله آگاهی واج شناختی، دایره واژگان، روان خوانی، استراتژی های فهم مطلب، انگیزش درونی، حمایت خانوادگی و کیفیت آموزش معلم بر مهارت خواندن تاثیر دارند (کرمی، ۱۳۹۸؛ ناتان و همکاران، ۲۰۱۶برای بهبود خواندن در پایه سوم، برنامه های مداخله ای گوناگونی پیشنهاد شده است. نخست، تقویت آگاهی واج شناختی و اصول رمزگشایی از طریق تمرین هایی مانند بخش بندی کلمات، تشخیص صداها و ترکیب واج ها، تاثیر چشمگیری بر روان خوانی دارد. دوم، آموزش واژگان جدید در قالب فعالیت های معنادار—از جمله بازی های واژگانی و خواندن مشارکتی—می تواند بر افزایش دامنه واژگان و درک متن موثر باشد (Nation, ۲۰۱۷). سوم، استفاده از راهبردهای فهم مطلب مانند پیش بینی، پرسش گری، خلاصه نویسی و تصویرسازی ذهنی باعث می شود که دانش آموزان فعالانه تر با متن درگیر شوند و معنا را بهتر استخراج کنند (Duke & Pearson, ۲۰۰۹).علاوه بر این، پژوهش ها نشان می دهد که محیط یادگیری غنی، شامل کتابخانه کلاس، متون متنوع و خواندن معلم برای دانش آموزان، نقش مهمی در افزایش علاقه به خواندن دارد. مشارکت خانواده و انجام فعالیت های خواندن در منزل نیز به تثبیت مهارت ها و انگیزش درونی کمک می کند (کلارک، ۲۰۱۴). استفاده از فناوری آموزشی مانند کتاب های الکترونیک و نرم افزارهای خواندن تعاملی نیز برای دانش آموزان پایه سوم جذاب بوده و می تواند به بهبود روان خوانی و درک مطلب کمک کند.در مجموع، شواهد نشان می دهد که رویکرد چندبعدی شامل آموزش مستقیم مهارت های خواندن، تقویت واژگان، توسعه راهبردهای فهم مطلب، ایجاد انگیزه، و مشارکت خانواده، اثربخش ترین روش برای ارتقای توانایی خواندن در دانش آموزان پایه سوم است. به کارگیری چنین رویکردی می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش اعتمادبه نفس و تقویت علاقه به مطالعه در کودکان منجر شود.