تاثیر آموزش مجازی بر ارتباطات معلم–دانش آموز و احساس تعلق تحصیلی در دانش آموزان

گذار شتاب زده به آموزش مجازی در سال های اخیر، که عمدتا ناشی از شرایط اضطراری جهانی بود، نظام آموزشی را با چالش ها و فرصت های بی سابقه ای مواجه ساخت. این تحول، فراتر از تغییر ابزار آموزشی از تخته سیاه به صفحه نمایش، پویایی های بنیادین کلاس درس، به ویژه ماهیت ارتباطات معلم-دانش آموز و در نتیجه، احساس تعلق تحصیلی فراگیران را عمیقا تحت تاثیر قرار داد. پژوهش حاضر با روش مروری-کتابخانه ای و رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی این تاثیرات متقابل می پردازد. هدف اصلی، سنتز یافته های پژوهشی موجود برای درک این مساله است که چگونه واسطه گری فناوری در فرآیند آموزش، بر کیفیت تبادلات ارتباطی میان معلمان و دانش آموزان اثر گذاشته و این تغییرات چگونه به تقویت یا تضعیف احساس تعلق دانش آموزان به محیط مدرسه و فرآیند یادگیری منجر شده است. بررسی ها نشان می دهد که آموزش مجازی، به دلیل کاهش نشانه های غیرکلامی، محدودیت در تعاملات آنی و خودجوش، و افزایش فاصله روانی، می تواند به تضعیف روابط معلم-دانش آموز منجر شود. این کاهش کیفیت ارتباطی، به نوبه خود، احساس انزوا، گمنامی و عدم وابستگی را در دانش آموزان تقویت کرده و احساس تعلق تحصیلی آنان را به طور جدی به مخاطره می اندازد. با این حال، یافته ها همچنین حاکی از آن است که طراحی آموزشی باکیفیت، استفاده از راهبردهای تدریس فعال مجازی، و تلاش عامدانه معلمان برای ایجاد «حضور اجتماعی» آنلاین، می تواند این اثرات منفی را تعدیل کند. این مقاله نتیجه می گیرد که موفقیت آموزش مجازی در گرو بازآفرینی سرمایه اجتماعی و عاطفی کلاس درس سنتی در بستر دیجیتال است و این امر مستلزم توجه ویژه به کیفیت ارتباطات و راهکارهای تقویت تعلق است.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، ارتباطات معلم-دانش آموز ، احساس تعلق تحصیلی ، یادگیری آنلاین ، همه گیری