تحلیل ابعاد تفکر محاسباتی و هم زادپنداری تاریخی: یک مرور ساختارمند در هم گرایی و اجرای برنامه های درسی علوم انسانی نوین

در عصر داده های کلان و هوش مصنوعی، علوم انسانی با چالشی بنیادین مواجه اند: چگونه می توان میان توانایی تحلیلی ماشین محور و درک اخلاقی و انسانی تاریخ، پلی معرفت شناختی بنا کرد؟ این پژوهش مروری ساختارمند، با تکیه بر دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ و بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، به بررسی هم گرایی دو سازه کلیدی تفکر محاسباتی (Computational Thinking-CT) و هم زادپنداری تاریخی (Historical Empathy-HE) در برنامه های درسی علوم انسانی نوین می پردازد. یافته ها نشان می دهند که زیرمهارت های شناختی CT مانند تجزیه، انتزاع، و تشخیص الگو می توانند به عنوان ابزارهای معرفت شناختی در تقویت ابعاد تحلیلی HE، به ویژه شواهد و زمینه سازی و دیدگاه گیری، عمل کنند. در مقابل، HE با فراهم سازی چارچوبی اخلاقی و تفسیری، از تقلیل گرایی داده محور و سوگیری های الگوریتمی جلوگیری می نماید. مرور ادبیات نشان می دهد که گرچه کشورهایی چون آمریکا، چین، و انگلستان در پیاده سازی سیاست های تلفیق CT در آموزش علوم انسانی پیشگام بوده اند، شکاف قابل توجهی در دانش محتوایی-تربیتی (PCK) معلمان تاریخ برای اجرای موثر این هم افزایی وجود دارد. در نتیجه، تلفیق CT و HE نه صرفا یک نوآوری فنی، بلکه ضرورتی اخلاقی و پداگوژیکی برای پرورش شهروندانی تحلیلی، همدل و آگاه به سوگیری های الگوریتمی در قرن بیست ویکم است.

کلیدواژه ها:

تفکر محاسباتی ، هم زادپنداری تاریخی ، علوم انسانی دیجیتال ، هم افزایی پداگوژیکی ، سواد اخلاقی داده