بررسی رابطه بین دانش آموز و معلم در مدرسه

رابطه میان دانش آموز و معلم به عنوان یکی از بنیادی ترین عناصر فرایند یاددهی–یادگیری، نقش تعیین کننده ای در کیفیت تجربه آموزشی و رشد شخصیتی دانش آموزان ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی ابعاد مختلف ارتباط موثر میان معلم و دانش آموز در محیط مدرسه و تاثیر آن بر عوامل آموزشی و تربیتی انجام شده است. اهمیت موضوع از آنجا نشاتمی گیرد که کیفیت تعاملات درون کلاسینه تنها بر یادگیری درسی، بلکه بر انگیزش، مشارکت، رفتارهای اجتماعی، احساس امنیت روانی و نگرش دانش آموز نسبت به مدرسه تاثیر مستقیم دارد. در این مطالعه تلاش شد تا با بهره گیری از رویکرد توصیفی–تحلیلی، ابتدا مولفه های ارتباط اثربخش شامل احترام متقابل، اعتماد، شیوه های ارتباط کلامی و غیرکلامی، سبک مدیریت کلاس، همدلی و حمایت عاطفی معلم مورد بررسی قرار گیرد و سپس ارتباط هریک از این مولفه ها با متغیرهایی چون پیشرفت تحصیلی، انگیزش یادگیری، سازگاری اجتماعی و کاهش رفتارهای پرخطر مدرسه ای تحلیل شود. یافته ها نشان داد که وجود رابطه مثبت، گرم و مبتنی بر درک متقابل میان معلم و دانش آموز باعث افزایش چشمگیر علاقه به درس، مشارکت فعال، احساس تعلق به کلاس و بهبود عملکرد تحصیلی می شود؛ در مقابل، ارتباط سرد، آمرانه یا تنش آلود زمینه بروز اضطراب تحصیلی، افت یادگیری، بی نظمی و کاهش مشارکت را فراهم می کند. علاوه بر این، نتایج حاکی از آن است که تعاملات انسانی مبتنی بر همدلی و پذیرش به ویژه در دوره متوسطه می تواند از بروز مشکلات رفتاری و تعارضات میان دانش آموزان جلوگیری کرده و فضای مدرسه را به محیطی امن و یادگیرنده تبدیل کند. در مجموع، پژوهش تاکید می کند که رابطه معلم و دانش آموز نه پدیده ای ساده، بلکه سازه ایچندبعدی است که به مهارت های ارتباطی، نگرش حرفه ای، شرایط مدرسه و ویژگی های فردی دانش آموز وابسته است و بهبود آن نیازمند برنامه ریزی آموزشی، توانمندسازی معلمان و ایجاد فرهنگ مدرسه ای حمایتی و تعاملی می باشد.

کلیدواژه ها:

رابطه معلم و دانش آموز ، تعاملات آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، مدیریت کلاس ، همدلی ، پیشرفت تحصیلی ، ارتباط مدرسه ای ، حمایت عاطفی