میانجی گری کیفری به عنوان ابزار تحقق عدالت ترمیمی: تحلیل کارآمدی در دادسراها

میانجی گری کیفری به عنوان یکی از ابزارهای عدالت ترمیمی، رویکردی جایگزین در پاسخ به جرم است که با تاکید بر ترمیم آسیب زیان دیدگان، مسئولیت پذیری مرتکبان و مشارکت جامعه می کوشد نتایج دادخواهی سنتی را تکمیل یا تعدیل کند. مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی و ترکیب مرور متون فارسی و بین المللی، به بررسی مبانی نظری میانجی گری کیفری، چارچوب حقوقی در ایران (آیین نامه میانجی گری در امور کیفری)، نقش و امکان سنجی اجرای آن در مرحله دادسرا و شاخص های کارآمدی می پردازد. یافته ها نشان می دهد اجرای میانجی گری در دادسراها می تواند به کاهش اطاله دادرسی، افزایش رضایت شاکیان، بهبود میزان اجرای توافقات غرامتی و کاهش بازتکرار جرم بینجامد؛ اما چالش هایی چون محدودیت قلمرو جرائم قابل ارجاع، ظرفیت نهادی، آموزش میانجی گران و نقش تصمیم گیر مقام قضایی (دادستان/بازپرس) بر موفقیت فرایند تاثیرگذار است. بر پایه شواهد تجربی و نظری، مقاله پیشنهاد می کند: (۱) توسعه چارچوب قانونی شفاف تر برای ارجاع پرونده، (۲) ارتقای استانداردهای صلاحیت و نظارت بر میانجی گران، (۳) تقویت سازوکارهای نظارتی و پیگیری اجرای توافقات، و (۴) آموزش مجریان دادرسی در فلسفه و تکنیک های عدالت ترمیمی. این اقدام ها می تواند میانجی گری کیفری را به عنوان ابزار موثری در تحقق اهداف عدالت ترمیمی در دادسراها تقویت کند

کلیدواژه ها:

میانجی گری کیفری ، عدالت ترمیمی ، دادسرا ، دادستان ، رضایت شاکی ، اجرای توافق