تبارشناسی برساخت تاریخی نیچه ی ایرانی

اندیشه های نیچه در جوامع و در دوره های تاریخی مختلف به شکل های متفاوت فهم و برساخت شده است. هدف این مقاله چگونگی برساخت تاریخی ترجمه آثار و فهم نیچه ای در ایران است. روش تحقیق در این مطالعه، تبارشناسی فوکو است. التفات نیچه به شرق بویژه فرهنگ و اسطوره ایرانی موجب توجه و تعامل متفکران ایرانی به نیچه شد. جامعه و متفکران ایرانی نیچه را به شکل در-زمانی و همزمانی و متناسب با فرهنگ ایرانی برساخت و احضار نموده اند. کانون اصلی توجه ایرانیان به نیچه حاکی از یک خلا و فقدانی است که جامعه ایرانی احساس کرده است. در دوره بندی های مختلف برخی مباحث و مفاهیم نیچه در ایران از زبان مبدا (آلمانی/ انگلیسی) به زبان مقصد(فارسی) بر مبنای اتفاقات حال فهم و برساخت شده است. در دوره اول، وی را با استعاره ها و مفاهیم مختلفی از قبیل مومن، بت شکن، حکیم، دارای روح اشراقی، دارای روح حماسی، ایرانی مآب و... نام گذاری و مفصل بندی کرده اند. در دوره دوم که مصادف با انقلاب و جنگ است وجه اشراقی و ضدمدرنیته نیچه در ایران برجسته سازی شد. در دوره سوم یا پساانقلابی عصر به بن بست رسیدن ایدئولوژی هاست و جامعه با بی نظمی(خائوس) و آنومی اجتماعی مواجه شده است. در این دوره آثار زیادی از نیچه در ایران ترجمه و تالیف شدند و چهره آنتاگونیستی و نهیلیستی نیچه به شکل استعاری و تبارشناسانه آشکار شد.

کلیدواژه ها:

«برساخت» ، « تحلیل گفتمان» ، «تبارشناسی» ، «فراخوانی» ، « فهم نیچه ای»