نقش پرستاران در شناسایی زودهنگام افت شناختی در سالمندان:یک مطالعه مروری دامنه ای

زمینه: افت شناختی یکی از شایع ترین چالش های مرتبط با سالمندی است که تاخیر در شناسایی آن پیامدهایی همچون کاهش عملکرد روزمره، افزایش خطر سقوط، هزینه های درمانی بالا و پیشرفت به سمت دمانس را تسریع می کند. پرستاران به عنوان نزدیک ترین ارائه دهندگان مراقبت، نقشی کلیدی در شناسایی زودهنگام تغییرات شناختی دارند، اما شواهد موجود درباره نوع، دامنه و اثربخشی نقش آنان پراکنده و غیرنظام مند است. مرور دامنه ای حاضر با هدف ترسیم نقشه شواهد مرتبط با نقش پرستاران در شناسایی زودهنگام افت شناختی در سالمندان انجام شد.هدف: هدف این مطالعه، شناسایی، بررسی و طبقه بندی شواهد موجود درباره نقش های پرستاران در غربالگری، ارزیابی، پایش و گزارش افت شناختی در سالمندان در محیط های مختلف مراقبتی است.روش ها: این مرور دامنه ای بر اساس چارچوب Arksey و O’Malley و با گزارش دهی مطابق PRISMA ScR انجام شد. جستجو به صورت نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، CINAHL، و SID برای مقالات منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام شد. واژگان کلیدی شامل “cognitive decline”, “early detection”, “nursing role”, “older adults” و “screening” به کار رفت. معیارهای ورود شامل مقالات انگلیسی یا فارسی، مطالعات کمی، کیفی، آمیخته، مرورها و گزارش های بالینی مرتبط با نقش پرستاران در شناسایی افت شناختی بود. در مجموع ۱,۲۶۳ رکورد شناسایی شد که پس از حذف موارد تکراری، غربالگری عنوان/چکیده و ارزیابی متن کامل، ۳۴ مطالعه برای استخراج داده ها و ترسیم نقشه شواهد انتخاب شد.یافته ها: تحلیل مطالعات نشان داد که نقش پرستاران در چهار حوزه اصلی قابل طبقه بندی است:۱. غربالگری اولیه: استفاده از ابزارهای استاندارد مانند MMSE، MoCA، GPCOG، AD۸ و تست های ساده عملکردی.۲. پایش مستمر و مشاهده بالینی: شناسایی تغییرات رفتاری، نوسانات هوشیاری، اختلالات حافظه، یا کاهش کارکردهای اجرایی در تعامل روزمره با سالمندان.۳. آموزش و توانمندسازی خانواده و سالمند: آگاهی رسانی درباره علائم اولیه و عوامل خطر.۴. ارجاع بین رشته ای و هماهنگی مراقبت: همکاری فعال با پزشکان، کاردرمانگران و روانشناسان برای تشخیص زودهنگام و مداخله به موقع.نتایج نشان داد که آموزش تخصصی پرستاران، حجم کاری، نسبت نیروی انسانی به بیمار و وجود پروتکل های سازمانی سهم مهمی در کیفیت شناسایی زودهنگام دارند. همچنین، پرستاران نقش موثری در تشخیص موارد خفیف و تغییرات ظریف شناختی دارند که اغلب توسط سایر اعضای تیم مغفول می ماند.نتیجه گیری: شواهد نشان می دهد پرستاران نقشی محوری در شناسایی زودهنگام افت شناختی در سالمندان دارند، اما این نقش نیازمند تقویت از طریق آموزش هدفمند، ابزارهای استاندارد، حمایت سازمانی و همکاری بین رشته ای است. توسعه پروتکل های یکپارچه و به کارگیری ابزارهای نوین غربالگری می تواند سبب تشخیص سریع تر، مدیریت بهتر و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان شود.

کلیدواژه ها:

افت شناختی ، سالمندان ، شناسایی زودهنگام ، پرستاری ، غربالگری شناختی ، مرور دامنه ای