اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش افکار خودآسیب رسان در نوجوانان افسرده

افکار خودآسیب رسان در نوجوانان یکی از جدی ترین چالش های سلامت روان است و معمولا در بستر افسردگی، ناتوانی در تنظیم هیجان و تجربه درونی رنج آور تشدید می شود. پژوهش های اخیر نشان داده اند که الگوهای اجتناب تجربه ای، هم پوشانی قابل توجهی با شدت افکار خودآسیب رسان دارند و مداخلاتی که بر پذیرش، گشودگی توجه و ارزش محوری تاکید می کنند می توانند در کاهش این چرخه ناسازگار نقش موثری ایفا کنند. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) به عنوان یکی از رویکردهای نسل سوم رفتاردرمانی، تلاش می کند انعطاف پذیری روان شناختی را افزایش داده و فرد را از دام مبارزه ذهنی، نشخوار افسرده ساز و هم جوشی شناختی برهاند. با وجود پژوهش های متعدد بر اثربخشی ACT در کاهش افسردگی، اضطراب و نشخوار ذهنی، شواهد متمرکز بر افکار خودآسیب رسان در نوجوانان همچنان نیازمند بررسی های دقیق تر و بومی سازی شده است. هدف این پژوهش، بررسی میزان اثربخشی ACT در کاهش افکار خودآسیب رسان در نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ ساله مبتلا به افسردگی در سه شهر ایران است. پژوهش با روش نیمه آزمایشی، طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه شامل نوجوانان مراجعه کننده به مراکز مشاوره و روان درمانی در شهرهای بیرجند، ارومیه و شیراز بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افکار خودآسیب رسان و مقیاس افسردگی نوجوانان بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه ACT به صورت استاندارد شرکت کردند و گروه کنترل تنها خدمات مشاوره معمول مرکز را دریافت نمود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که ACT کاهش معناداری در افکار خودآسیب رسان ایجاد کرده و این اثر حتی پس از کنترل شدت پایه افسردگی پایدار ماند.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، افکار خودآسیب رسان ، افسردگی نوجوانان ، انعطاف پذیری روان شناختی ، رفتاردرمانی