ارزیابی و نقد تفاسیر علمی محمد راتب نابلسی در کتاب «آیات الله فی الآفاق» (مطالعه موردی: آیات ۳۲ انبیاء، ۱۴-۱۵ حجر و ۳۷ رحمن)

پژوهش پیش رو به بررسی و نقد تفاسیر علمی محمد راتب نابلسی از آیات قرآن در کتاب «آیات الله فی الآفاق» می­پردازد که در آن، آیات قرآنی با یافته­های علوم تجربی تطبیق داده شده ­است. نویسندگان با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه­ای، سه مورد از مضامین تفسیری نابلسی را مورد ارزیابی قرار داده­اند: تطبیق «سقفا محفوظا»در آیه ۳۲ سوره انبیا به معنای جو زمین؛ نابلسی این عبارت را به لایه­های جوی محافظ زمین مرتبط می­داند؛ در حالی که نقدهای نحوی، سیاقی و تفسیری نشان می­دهند این برداشت با ظاهر آیه و سیاق آن ناسازگار است و معنای اصلی، حفظ آسمان از زوال است. ۲.تفسیر «سکرت ابصارنا» در آیات ۱۴ و ۱۵ سوره حجر به معنای پراکندگی نور؛ این تفسیر با سیاق آیات که بر انکار معجزه توسط کافران تاکید دارد، همخوانی ندارد و آیات، بیشتر درصدد اشاره به عناد کفار معاصر پیامبر (ص) هستند. تطبیق «ورده کالدهان» در آیه ۳۷ سوره الرحمن دال بر پدیده ابر نو اختر؛ این تفسیر با سیاق آیه که مربوط به قیامت است، با داده­های نجومی و استعاره­های مفهومی آیه ناسازگار است و تحلیل ریشه­شناختی نشان می­دهد «ورده» به معنای جریان و روان شدن است، نه گل سرخ.

کلیدواژه ها:

محمد راتب نابلسی ، آیات الله فی الآفاق ، تفسیر علمی قرآن کریم ، اعجاز علمی قرآن کریم