تحلیل نقش مهندسی مکانیک جامدات در مهندسی ایمنی حریق: از رفتار ترمومکانیکی مواد تا طراحی سیستم های پایدار در برابر آتش

ایمنی در برابر حریق، حوزه ای چندرشته ای است که اغلب با مهندسی شیمی (احتراق) و مهندسی عمران (قوانین ساختمانی) شناخته می شود. با این حال، نقش بنیادین مهندسی مکانیک، به ویژه گرایش طراحی جامدات، در این حوزه کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله با رویکردی مروری-تحلیلی به بررسی عمیق این نقش کلیدی می پردازد. پژوهش حاضر نشان می دهد که چگونه اصول مکانیک جامدات از جمله تحلیل تنش و کرنش، مکانیک شکست، خزش و خستگی در دماهای بالا، و رفتار ترمومکانیکی مواد، هسته اصلی تحلیل پایداری سازه ها، مخازن تحت فشار، و سیستم های لوله کشی در شرایط حریق را تشکیل می دهد. یافته ها آشکار می سازند که طراحی سیستم های حفاظت فعال (مانند اسپرینکلرها) و غیرفعال (مانند درب های ضدحریق و پوشش های مقاوم)، تحلیل شکست فاجعه بار سازه ها (Structural Collapse) و مخازن (BLEVE) و همچنین شبیه سازی های پیشرفته اجزای محدود (FEA) برای پیش بینی رفتار قطعات در آتش، مستقیما در قلمرو تخصص یک مهندس مکانیک جامدات قرار دارد. این مقاله ضمن تبیین این ارتباطات، نتیجه گیری می کند که درک عمیق از مکانیک جامدات برای حرکت از رویکردهای تجویزی (Prescriptive) به سمت طراحی های مبتنی بر عملکرد (Performance-Based Design) در مهندسی حریق، یک ضرورت انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

مهندسی مکانیک جامدات ، ایمنی در برابر آتش ، مهندسی حریق سازه ، رفتار مواد در دمای بالا ، تحلیل شکست ، طراحی مبتنی بر عملکرد ، BLEVE.