نقش ایمان دینی در یکپارچگی شخصیت با تاکید بر اندیشه علامه طباطبائی

در این پژوهش، سه مولفه ی اصلی برای ایمان یعنی مولفه های شناختی، عاطفی و رفتاری و زیرمولفه های هر یک، با تحلیل دقیق متون علامه طباطبایی استخراج و تبیین شد. مولفه شناختی شامل توکل، اعتقاد به مبانی اسلام، تاب آوری (صبوری)، شناخت حقایق، قدرت تصمیم گیری و خودباوری است. مولفه عاطفی مواردی چون خشیت، آرامش/اطمینان، امیدواری، محبت و همدلی و استجابت دعا را در بر می گیرد. مولفه رفتاری نیز مشتمل بر عمل صالح، حفظ شرایع دینی، رفتار عادلانه، وحدت اجتماعی و حفظ امانت و پیمان هاست. جهت بررسی روایی محتوایی شاخص ها و مدل مفهومی پژوهش، رویکرد کمی (استفاده از شاخص های CVR و CVI) بر اساس نظرات ده نفر از متخصصان علوم اسلامی و روان شناسی به کار گرفته شد. بررسی داده ها بیانگر اعتبار و انسجام مدل استخراج شده است. این مطالعه نشان می دهد هر یک از زیرمولفه های ایمان، در تحکیم انسجام شخصیت و تقویت مولفه های روانی، اخلاقی و رفتاری انسان نقش کلیدی دارند. علاوه بر تاکید علامه بر ابعاد نظری و معرفتی ایمان، اهمیت عمل و ابعاد اجتماعی آن نیز به طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است. یافته ها بیانگر آن است که یکپارچگی شخصیت از مسیر تقویت ایمان و تحقق زیرمولفه های آن تحقق می یابد و در تربیت اخلاقی و سلامت روان نیز نقش موثری ایفا می کند. در نهایت، می توان گفت که رویکرد علامه طباطبایی به ایمان دینی، الگویی جامع برای ارتقاء شخصیت فردی و اجتماعی ارائه می دهد. در این پژوهش، سه مولفه ی اصلی برای ایمان یعنی مولفه های شناختی، عاطفی و رفتاری و زیرمولفه های هر یک، با تحلیل دقیق متون علامه طباطبایی استخراج و تبیین شد. مولفه شناختی شامل توکل، اعتقاد به مبانی اسلام، تاب آوری (صبوری)، شناخت حقایق، قدرت تصمیم گیری و خودباوری است. مولفه عاطفی مواردی چون خشیت، آرامش/اطمینان، امیدواری، محبت و همدلی و استجابت دعا را در بر می گیرد. مولفه رفتاری نیز مشتمل بر عمل صالح، حفظ شرایع دینی، رفتار عادلانه، وحدت اجتماعی و حفظ امانت و پیمان هاست. جهت بررسی روایی محتوایی شاخص ها و مدل مفهومی پژوهش، رویکرد کمی (استفاده از شاخص های CVR و CVI) بر اساس نظرات ده نفر از متخصصان علوم اسلامی و روان شناسی به کار گرفته شد. بررسی داده ها بیانگر اعتبار و انسجام مدل استخراج شده است. این مطالعه نشان می دهد هر یک از زیرمولفه های ایمان، در تحکیم انسجام شخصیت و تقویت مولفه های روانی، اخلاقی و رفتاری انسان نقش کلیدی دارند. علاوه بر تاکید علامه بر ابعاد نظری و معرفتی ایمان، اهمیت عمل و ابعاد اجتماعی آن نیز به طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است. یافته ها بیانگر آن است که یکپارچگی شخصیت از مسیر تقویت ایمان و تحقق زیرمولفه های آن تحقق می یابد و در تربیت اخلاقی و سلامت روان نیز نقش موثری ایفا می کند. در نهایت، می توان گفت که رویکرد علامه طباطبایی به ایمان دینی، الگویی جامع برای ارتقاء شخصیت فردی و اجتماعی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ایمان دینی ، یکپارچگی شخصیت ، علامه طباطبایی ، تربیت اخلاقی