طرحواره های شناختی کودک و نوجوانان در کنش های اجتماعی

کیفیت کنش های اجتماعی در دوران کودکی و نوجوانی، نقشی بنیادین در رشد روانی-اجتماعی ایفا می کند و طرحواره های شناختی به مثابه ساختارهای ذهنی محوری، فرآیند تفسیر و پاسخ به موقعیت های اجتماعی را هدایت می کنند. این مقاله مفهومی با هدف ارائه تحلیلی عمیق از سازوکارهایی تدوین شده است که از طریق آن ها طرحواره های شناختی کودکان و نوجوانان، کنش وری اجتماعی آنان را صورت بندی می کند. این پژوهش استدلال می کند که طرحواره ها، که در بستر تجارب اولیه رشدی شکل می گیرند، به عنوان فیلترهای قدرتمندی در پردازش اطلاعات اجتماعی عمل کرده و بر سبک های اسنادی، راهبردهای تنظیم هیجان، و انتخاب رفتارهای بین فردی تاثیری تعیین کننده دارند. به ویژه، طرحواره های ناسازگار اولیه نظیر بی اعتمادی یا نقص، می توانند به تداوم چرخه های تعاملی منفی و بروز مشکلات در روابط با همسالان منجر شوند. افزون بر این، تحلیل حاضر بر نقش میانجی گر بافت اجتماعی-فرهنگی تاکید ورزیده و نشان می دهد که چگونه هنجارهای فرهنگی محتوا و نحوه ابراز این ساختارهای شناختی را متاثر می سازند. یافته های این بررسی، دلالت های مهمی برای طراحی مداخلات روان شناختی و برنامه های مبتنی بر سلامت روان در مدارس با هدف اصلاح طرحواره های ناکارآمد ارائه می دهد. این چارچوب مفهومی نه تنها مسیر را برای پژوهش های تجربی آتی هموار می سازد، بلکه بر اهمیت میان رشته ای این موضوع در نقطه تلاقی روان شناسی تحولی، جامعه شناسی و علوم تربیتی نیز صحه می گذارد.

کلیدواژه ها:

طرحواره های شناختی ، کنش اجتماعی ، شناخت اجتماعی ، دوره نوجوانی ، رشد روان شناختی