کارآمدی عدالت ترمیمی در جرایم سایبری

این مقاله به بررسی کارآمدی عدالت ترمیمی در مواجهه با جرایم سایبری می پردازد. با مروری نظام مند بر ادبیات بین المللی و فارسی، سازوکارهای ترمیمی (میانجیگری، کنفرانس خانواده محور، پنل قربانی متهم و شیوه های جامعه محور) و قابلیت آنها برای التیام زیان های روانی و اجتماعی قربانیان و کاهش بازتکرار رفتارهای مجرمانه مورد بررسی قرار گرفته اند. شواهد نشان می دهند که در مواردی همچون آزار و اذیت آنلاین، نشر غیرمجاز اطلاعات خصوصی و قلدری سایبری، روش های ترمیمی می توانند رضایت قربانیان، احساس عدالت و گاهی نرخ تکرار جرم را بهبود بخشند؛ اما مولفه های بحرانی موفقیت شامل ارزیابی ریسک دقیق، سازوکارهای حفاظتی، آموزش تخصصی تسهیل گران و تلفیق با اقدامات قضایی و درمانی است. در بستر ایران، ظرفیت های نهادی و فرهنگی وجود دارد؛ با این حال خلاهای قانونی و فقدان شبکه های حمایتی مانع اجرایی شدن ایمن این رویکرد هستند. مقاله در پایان چارچوب سیاستی برای اجرای پایلوت های بومی شده، آموزش تسهیل گران و راهنمای ارزیابی ریسک پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

عدالت ترمیمی ، جرایم سایبری ، قلدری سایبری (Cyberbullying) ، قربانیان سایبری ، میانجیگری ، ارزیابی ریسک