نقش نظام آموزشی در تقویت هویت ایرانی–اسلامی در نسل نوجوان

هویت یکی از بنیادی ترین نیازهای روانی و اجتماعی انسان است و نقشی مهم در شکل گیری شخصیت، جهان بینی، رفتار و نگرش افراد دارد. در جامعه ایران، هویت ملی و دینی دو مولفه درهم تنیده اند که در قالب «هویت ایرانی–اسلامی» تعریف می شوند؛ هویتی که ریشه در تاریخ، فرهنگ، زبان، دین و تجربه های جمعی مردم دارد. نسل نوجوان در حساس ترین دوره زندگی از نظر هویت یابی قرار دارد و هر نوع خلل یا ضعف در این فرآیند می تواند پیامدهای فردی و اجتماعی گسترده ای داشته باشد. ازاین رو، نظام آموزشی به عنوان یکی از اصلی ترین نهادهای تاثیرگذار بر جامعه، مسئولیت سنگینی در انتقال، تقویت و بازتولید این هویت بر عهده دارد.در دنیای امروز که با موج رسانه ای، جهانی شدن فرهنگی، تغییرات اجتماعی و شتاب پیشرفت فناوری مواجهیم، نوجوانان بیش از هر زمان دیگری در معرض هویت های رقیب قرار دارند. در چنین شرایطی، نظام آموزشی نقشی استراتژیک دارد؛ زیرا تنها نهادی است که می تواند با رویکردی علمی، سازمان یافته، مستمر و هدفمند، هویت نسل جدید را هدایت و تثبیت کند.این مقاله با تمرکز بر نقش نظام آموزشی، شیوه های هویت سازی، آسیب ها، فرصت ها و راهکارهای عملی، به بررسی این موضوع می پردازد که چگونه می توان هویت ایرانی–اسلامی را در نسل نوجوان تقویت کرد.بدنه مقاله１. مفهوم هویت و اهمیت آن در دوره نوجوانیهویت مجموعه ای از باورها، ارزش ها، احساس تعلق، تاریخ مشترک و چارچوب های فرهنگی است که فرد براساس آن خود را تعریف می کند. در دوره نوجوانی، این فرایند شکل گیری هویت به اوج می رسد. نوجوان در این سن به دنبال پاسخ به پرسش های بنیادین است؛ مانند:من کیستم؟به کدام فرهنگ و ارزش ها تعلق دارم؟جایگاه من در جامعه چیست؟آینده من چگونه باید باشد؟این سوالات نشان می دهد که نوجوان نیازمند یک چارچوب محکم و قابل اعتماد برای هویت یابی است. نظام آموزشی اگر نتواند پاسخ مناسب ارائه دهد، نوجوان به سرعت به منابع دیگر مثل رسانه های جهانی، شبکه های اجتماعی و الگوهای غیرهم سو با فرهنگ بومی رو می آورد.

کلیدواژه ها:

بنیادی ترین نیازهای-هویت