تحلیلی بر عملکرد ماهواره آلوس جهت شبیه سازی سیلاب در دو حوضه با ویژگی های متفاوت

در دهه های اخیر، استفاده از مدل های رقومی ارتفاعی (DEM) برای شبیه سازی دقیق سیلاب به ابزاری حیاتی در مهندسی آب تبدیل شده است. در این میان، داده های ماهواره ای مانند آلوس (ALOS) به دلیل دسترسی آزاد و گستردگی پوشش، به ویژه در مناطق فاقد داده های زمینی، مورد توجه قرار گرفته اند.  با این حال، میزان دقت این داده ها در مقایسه با برداشت های دقیق تری همچون پهپاد در محیط های متفاوت، همواره محل بحث بوده است. هدف این پژوهش، ارزیابی قابلیت اعتماد به داده های آلوس در شبیه سازی هیدرولیکی سیلاب، با مقایسه عملکرد آن در دو حوضه ی متفاوت از نظر تغییرات سطح زمین است. دو مطالعه موردی در حوضه دروازه قرآن شیراز (با توسعه شهری و تغییرات شدید) و حوضه مارون (با شرایط طبیعی و توسعه نیافته انتخاب شدند. در هر دو مطالعه، مدل های DEM استخراج شده از داده های آلوس و پهپاد به عنوان ورودی مدل عددی HEC-RAS دوبعدی به کار گرفته شدند. نتایج نشان داد که در منطقه شهری، مدل آلوس به طور قابل توجهی در برآورد دبی اوج و زمان اوج خطا دارد، در حالی که در منطقه طبیعی، نتایج هر دو مدل به یکدیگر نزدیک بوده و هیدروگراف های شبیه سازی شده تقریبا منطبق بودند. یافته ها حاکی از آن است که داده های آلوس در حوضه هایی که طی زمان تغییرات توپوگرافی و دخالت انسانی زیادی را تجربه نکرده اند، قابل اتکا هستند؛ اما در مناطق شهری و دستخورده، تنها داده های دقیق تری مانند پهپاد می توانند بازنمایی مناسبی از شرایط واقعی ارائه دهند. این نتیجه در انتخاب منبع داده برای مدیریت سیلاب از اهمیت بالایی برخوردار است.

کلیدواژه ها:

ALOS satellite ، UAV ، HEC-RAS ۲D ، flood modeling ، DEM accuracy ، ماهواره آلوس ، پهپاد ، مدل هک-رس ، سیلاب ، تفکیک مکانی