بررسی الگوهای مدیریت شهری در مواجهه با گسترش سکونتگاه های غیررسمی و حاشیه نشینی

گسترش سکونتگاه های غیررسمی و حاشیه نشینی یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری در شهرهای در حال توسعه محسوب می شود که پیامدهای گسترده اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی به همراه دارد. سکونتگاه های غیررسمی معمولا در حاشیه شهرها شکل می گیرند و دسترسی ساکنان آن ها به خدمات پایه ای مانند آب، برق، بهداشت و آموزش محدود است. این محدودیت ها کیفیت زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار داده و باعث افزایش آسیب های اجتماعی، نابرابری اقتصادی و فشار بر زیرساخت های شهری می شوند. اهمیت این موضوع باعث شده است که شناسایی و تحلیل الگوهای مدیریت شهری در مواجهه با این مناطق، به عنوان یکی از اولویت های برنامه ریزان و سیاستگذاران شهری مطرح شود. نقش توانمندسازی محلی، مشارکت جامعه مدنی و هماهنگی میان نهادهای مختلف شهری در بهبود شرایط زندگی ساکنان حاشیه ای مورد تحلیل قرار گرفته است. استفاده از این رویکرد جامع و چندبعدی، امکان ارائه راهکارهای علمی و عملی برای مدیریت پایدار سکونتگاه های غیررسمی را فراهم می آورد. رویکردهای سنتی و انفعالی، مانند تخلیه یا جابجایی ساکنان، مشکلات را تشدید می کنند و نارضایتی اجتماعی را افزایش می دهند. در مقابل، رویکردهای مشارکتی، توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی، برنامه ریزی مبتنی بر داده و بهره گیری از فناوری های نوین اطلاعاتی، نقش موثری در ارتقای کیفیت زندگی، کاهش آسیب های اجتماعی و افزایش انسجام شهری ایفا می کنند. مدیریت شهری پایدار تنها از طریق رویکردی جامع و هماهنگ میان نهادهای شهری، دولت های محلی و جامعه مدنی قابل تحقق است.