چرایی تقدم جهاد مالی بر جهاد نظامی در وصایای امیرالمومنین علی(ع)

هدف: جهاد در تمامی مراتب خود وظیفه ای مقدس است، با این حال، در وصایای حضرت علی(ع)، به تاسی از قرآن کریم، جهاد مالی مقدم بر جهاد نظامی ذکر شده است. پژوهش پیش رو در صدد است نشان دهد که این تقدم امری اتفاقی نیست و متکی بر دلایلی است که شناخت و کاربست آن سبب اقتدار و پیشرفت بیشتر جامعه اسلامی می شود. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی و گردآوری داده ای به شیوه کتابخانه ای انجام شده است. اعتبار محتوایی مقاله نیز مستند به منابع معتبر اسلامی و شیعی، با محوریت سخنان حضرت علی(ع) است.یافته ها: پاسخ به چرایی تقدم جهاد مالی بر جهاد نظامی، نیازمند مفهوم شناسی جهاد، و شناخت ارکان مهم جهاد مالی مثل زهد، عدالت و توانمندی اقتصادی است. هر گونه جهاد نظامی متکی به توان مالی است. علاوه بر اینکه گاهی خود عرصه اقتصادی به میدان رویارویی مستقیم با دشمنان تبدیل می شود. میدانی فراگیر که رسالتی مهم را به دوش حاکمیت، اغنیا و فقرا می نهد تا با کار و تولید و همچنین قناعت و مصرف صحیح، بر مشکلات غلبه کنند و سعادتی پایدار را برای جامعه ایجاد نمایند. نتیجه گیری: با اینکه روح و هدف جهاد نظامی جدای از جهاد مالی نیست، اما اقتضای شبکه ای به هم پیوسته از دلایل سیاسی اجتماعی، تقدم ذاتی جهاد مالی بر جهاد نظامی در زمان جنگ و صلح است. همین موضوع جهاد مالی را چنان اصالت و موضوعیتی می بخشد که آن را در جایگاهی مقدم بر جهاد نظامی به عنوان امری اضطراری، عرضی و مشروط به شرایط خاص می نشاند.

کلیدواژه ها:

جهاد مالی ، جهاد نظامی ، نهج البلاغه ، حضرت علی(ع)