تاثیر داده های رجالی ابن نوح بر کتاب رجال نجاشی

هدف: برای شناخت تاریخ تحولات و تغییرات حدیث امامیه، نیاز به بازنگری منابع متقدم مانند «رجال النجاشی» است. ابن نوح سیرافی یکی از تاثیرگذارترین مشایخ نجاشی است که بیش از همه، اسناد و اساتید قمی را برای انتقال طرق انتخاب کرده است. این پژوهش به تاثیر داده های رجالی ابن نوح بر کتاب رجال نجاشی می پردازد.روش پژوهش: این پژوهش به روش تحلیلی – توصیفی و بر اساس منابع رجالی و تاریخی کهن سامان یافته است.یافته ها: بررسی داده های رجالی نشان داد اساتید قمی ابن نوح مانند حسن بن حمزه علوی، اسناد خود را از قم در سده سوم و چهارم آموختند و به بغداد آوردند. پیش از این نسل، در سده سوم، علی بن ابراهیم قمی و ابن بطه قمی در قم منتشرکننده طرق کتاب های اصحاب ائمه بودند که آنها نیز خود از کوفه، این فهارس را وام گرفته بودند.نتیجه گیری: تاثیر داده های رجالی ابن نوح در دو محور «راوی شناسی» و «کتاب شناسی» مشهود است که در هر محور به قضاوت راویان و کتاب های آنها پرداخته است. در مواردی، داوری درباره وضعیت رجالی خود راوی و توثیق و تضعیف بوده و گاهی طریق کتاب یا محتوای کتاب ارزیابی شده است. نجاشی بیشتر این اطلاعات رجالی را در محضر استاد خود، به صورت سماع و قرائت و گاه از راه دور با کتابت، وصیت و وجاده به دست آورده است. افزون بر این، کنیه مبهم و محل اختلاف «ابوالعباس» در رجال نجاشی، به احتمال زیاد به ابن نوح بازگشت دارد.

کلیدواژه ها:

تاریخ حدیث شیعه ، رجال النجاشی ، ابن نوح سیرافی ، اسناد روایات ، داده های رجالی