فضیلت خردمندی در سنت شیعی و روان شناسی مثبت نگر: تاملی تطلیقی

خردمندی به عنوان یکی از فضایل بنیادین انسانی، در سنت شیعی و روان شناسی مثبت نگر با رویکردهایی متفاوت اما گاه مکمل مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش به روش کتابخانه ای-تحلیلی، به بررسی تطبیقی مفهوم خردمندی در آموزه های اهل بیت (ع) و یافته های روان شناسی مثبت نگر می پردازد. نتایج نشان می دهد که هر دو سنت، خردمندی را مستلزم دانش، تعقل و کاربست عملی می دانند، اما با تفاوت های بنیادین در مبانی و غایات: ۱) در سنت شیعی، خردمندی برآمده از اطاعت الهی و تقواست و تفکر سودمند، وابسته به هدایت الهی و التزام به ارزش های دینی تعریف می شود. این نگاه، خرد را با معنویت، اخلاص و مسئولیت اخلاقی پیوند می زند. ۲) در روان شناسی مثبت نگر، خردمندی بیشتر شناختی-عملگرایانه است و بر مولفه هایی مانند خلاقیت، کنجکاوی، انعطاف پذیری و حل مسئله تاکید دارد. همپوشانی دو دیدگاه در تاکید بر رشد فردی، تعالی اخلاقی و سودمندی اجتماعی خردمندی مشاهده می شود، اما تفاوت کلیدی در منشا الهی (در سنت شیعه) در مقابل منشا تجربی-عقلانی (در روان شناسی) و نیز روش های پرورش آن است. در پایان، با ارائه مدلی تلفیقی پیشنهاد می شود که سیاست گذاران آموزشی و فرهنگی با تلفیق یافته های علمی و آموزه های معنوی، چارچوبی جامع برای تربیت خردمندانه طراحی کنند

کلیدواژه ها:

خردمندی ، فضیلت های اخلاقی ، روان شناسی مثبت نگر ، سنت شیعی