نقش قصه گویی تعاملی در تقویت مهارت های اجتماعی و هوش هیجانی دانش آموزان

هدف این پژوهش بررسی نقش قصه گویی تعاملی در تقویت مهارت های اجتماعی و هوش هیجانی دانش آموزان دوره ابتدایی در سه شهر ایران است. با توجه به اینکه مهارت های اجتماعی و توانایی های هیجانی–عاطفی در سال های آغازین مدرسه شکل می گیرد، روش های نوین تربیتی همچون قصه گویی تعاملی می توانند فرصت های ارزشمندی برای رشد این شایستگی ها فراهم سازند. قصه گویی تعاملی برخلاف قصه گویی سنتی که بر دریافت منفعلانه دانش آموز تاکید دارد، بر مشارکت فعال، گفتگو، بازآفرینی موقعیت ها، همدلی سازی و تحلیل هیجانی مبتنی است. این روش زمینه ای ایجاد می کند که کودک هیجان ها را نام گذاری کند، پیامد رفتارهای اجتماعی را بشناسد، دیدگاه پذیری را تجربه کند و سازوکارهای تنظیم هیجان را در محیطی ایمن تمرین نماید.این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی، مطالعات نظری، مدل های روان شناختی رشد اجتماعی–هیجانی (نظیر ویگوتسکی، گلدمن، و بندورا)، و شواهد تجربی ایران و جهان را بررسی کرده است. تحلیل ها نشان می دهد که قصه گویی تعاملی به واسطه ایجاد «مکالمه مشترک»، «بازسازی تجربه»، «شبیه سازی موقعیت های هیجانی» و «هم آفرینی روایت» می تواند رشد اجتماعی کودکان را تسریع کند. یافته ها حاکی از آن است که کودکانی که در برنامه های قصه گویی تعاملی مشارکت دارند، سطوح بالاتری در همدلی، همکاری، حل تعارض، خودابرازی، خودتنظیمی هیجانی و درک پیامدهای اجتماعی رفتار نشان می دهند.نتایج همچنین بیانگر آن است که اجرای این روش در سه شهر مختلف با وجود تفاوت های فرهنگی، پیامدهای نسبتا مشابهی داشته و بنابراین قابلیت انطباق پذیری و کارآمدی آن در بافت های متنوع آموزشی تایید می شود.

کلیدواژه ها:

قصه گویی ، مهارت اجتماعی ، هوش هیجانی ، دانش آموزان ، تقویت مهارت