شاخص های مبتنی بر مصلحت در ساحت حقوق خانواده برای برون رفت از تزاحم

تنافی بین حقوق زوجین، اولاد و اشخاص ثالث از چالش هایی محسوب می شود که در ساحت خانواده، پیشینه ای  طولانی دارد و به دلیل اهمیت موضوع و شیوع گستره موارد شایسته بررسی است (ضرورت پژوهش) پرسش اصلی این است که در صورت پیدایش تنافی در قلمرو حقوق افرادی که در  خانواده ارتباط دارند، شاخص های مبتنی بر مصلحت، چه راهکاری برای برون رفت از تزاحم فراروی ما قرار می دهد( مسئله پژوهش) در پرتو روش تحلیلی-اسنادی (روش پژوهش) معلوم شد، اولا، بر اساس نظریه مشهور، احکام، به صورت نفس الامری بر مصالح و مفاسد مبتنی است؛ ثانیا، با حصول شرایطی از جمله، اطلاق دو حکم، هماهنگی دو حکم در الزام یا عدم الزام، مستقل بودن دو حکم، نفسی بودن دو حکم، اتفاقی بودن تنافی بین دو حکم، ناتوانی مکلف از جمع بین دو تکلیف، وحدت مکلف، امکان تحقق تزاحم وجود دارد؛ ثالثا، در تقدم  اقسام مصالح، سنجه های متعددی قابل استفاده است. مصلحت شخصی و نوعی و  تقدم مصالح نوعی، موقعیت مصلحت در حقوق و تکالیف و تقدم مصالح بنیادی تر، معیار ناهم ترازی برخورداران از مصلحت و تقدم مصلحت افراد با موقعیت ضعیف (آسیب پذیر)،  معیار میزان تنش ناشی از اجرای حق یا تکلیف و تقدم تنش کم تر، جانشین پذیری یا جانشین ناپذیر حقوق متزاحم و تقدم حقوق جانشین ناپذیر، درجه الزام جلب مصلحت یا دفع مفسده و تقدم مصالح لازم التحصیل و مفاسد لازم الترک، اولویت مصلحت جان بر دیگر مصالح،  مصلحت مهم و مصلحت اهم و تقدم (استثناناپذیر) مصلحت اهم، از جمله شاخص هایی است که در برون رفت از تنافی به کار می آید. (دستاوردهای پژوهش).

کلیدواژه ها:

تزاحم ملاکی ، تزاحم امتثالی ، جلب مصلحت ، دفع مفسده ، حقوق خانواده ، شاخص مبتنی بر مصلحت ، ضابطه الاهم فالاهم