فرزندآوری: تحول معنایی، تاملی در تغییر ارزش های خانوادگی(مطالعه موردی زنان و مردان متاهل تک ­فرزند یا بی ­فرزند ساکن شهر کرج)

هدف این پژوهش بررسی تحول معنای فرزندآوری در بستر تغییر ارزش های خانوادگی است. در این راستا ارزیابی تفاوت بین تعداد مطلوب فرزندان و رفتارهای واقعی زوجین در فرزندآوری نیز بررسی شده است. علی رغم اینکه کم­فرزندی در جامعه ما مطلوب نیست، اما کاهش نرخ باروری به زیر سطح جانشینی، نشان از افزایش رفتار تک­فرزندی یا گرایش به نداشتن فرزند در میان خانواده­های ایرانی دارد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی و نمونه گیری هدفمند و تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با ۱۴ نفر از زنان و مردان متاهل ساکن شهرکرج انجام شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که در تجربه زیسته مشارکت کنندگان، الگوهای معنایی مربوط به فرزندآوری در مقایسه با پیشینه فرهنگی و خانوادگی جامعه ایرانی، دستخوش دگرگونی شده است. تصمیم گیری درباره فرزندآوری از نگاه آنان بیشتر بر اساس ملاحظاتی نظیر گسترش فضای مجازی و تغییر در الگوی روابط و فرزندآوری، بازاندیشی درباره مفهوم فرزندآوری، کمال­گرایی، دغدغه­های زیست­محیطی، جامعه نابسامان، فردگرایی، نگرانی از ناپایداری زندگی زناشویی، نگرانی از پذیرش مسئولیت فرزندآوری، بدن­مندی _ سلامتی، فضای غیر حمایتی خانواده و جامعه از فرزندآوری، تغییر سبک فرزندپروری، شکاف بین شرایط اقتصادی موجود و انتظارات و ضدارزش شدن خانواده پر جمعیت صورت می­گیرد. با توجه به نتایج پژوهش، ذات تجربه فرزندآوری در خانواده «فرزندآوری آگاهانه» است که پیامد آن، رفتار تک­فرزندی و یا بی­فرزندی می­باشد. افراد مورد مطالعه برای اقدام به فرزندآوری، نه تنها شرایط فردی و خانوادگی را مدنظر قرار می­دهند، بلکه به مقتضیات زندگی در جامعه مدرن و محیط زیست پیرامون خود نیز توجه دارند.

کلیدواژه ها:

فرزندآوری ، ارزش&shy ، ، ، ، ، ، ، ، ، های خانوادگی ، تحول نگرش&shy ، ، ، ، ، ، ، ، ، های اجتماعی ، تعداد مطلوب فرزندان