مروری بر تدابیر منازل مسکونی روستاهای عرب نشین شمال خوزستان

این پژوهش با هدف بررسی تدابیر کالبدی، اقلیمی و فرهنگی در منازل مسکونی روستاهای عرب نشین شمال خوزستان انجام شده و تلاش می کند پیوند میان محیط طبیعی، ساختار اجتماعی و الگوهای بومی معماری را تبیین کند. مسکن در این منطقه، بخشی از سازمان زندگی روستایی و بازتابی از هویت جمعی مردم عرب است؛ هویتی که در قالب عناصری همچون ایوان، حیاط مرکزی، فضاهای پذیرایی گسترده، اتاق های چندمنظوره و انتخاب مصالح سازگار با گرمای شدید شکل گرفته است. روش مطالعه کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی است و یافته ها نشان می دهد که تدابیر سنتی در این خانه ها پاسخی مستقیم به محدودیت های اقلیمی، شیوه های معیشتی و نقش های خانوادگی بوده است. افزون بر این، بررسی ها آشکار می کند که تحولات معاصر مانند ورود مصالح صنعتی، تغییر الگوهای شغلی، مهاجرت جوانان و دگرگونی ساختار خانواده، چهره معماری روستایی را تحت تاثیر قرار داده و برخی عناصر هویتی را به حاشیه رانده است. با وجود این، بسیاری از تدابیر سنتی همچنان قابلیت انطباق با نیازهای امروز را دارند و می توانند در طراحی مسکن معاصر به کار گرفته شوند. نتیجه کلی پژوهش بر اهمیت بازیابی ارزش های بومی برای حفظ کیفیت سکونت و پایداری فرهنگی در این منطقه تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مسکن روستایی ، عرب نشین شمال خوزستان ، معماری بومی ، تدابیر اقلیمی و تحولات معاصر