هم سنجی ارزش اخلاقی اتحاد و الفت با مودت ذی القربی و تاثیر آن در رشد معنوی انسان از دیدگاه قرآن و حدیث

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 63

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_GNOE-6-11_001

تاریخ نمایه سازی: 12 آذر 1404

چکیده مقاله:

نوشتار پیش رو پژوهشی درباره ی "هم سنجی ارزش اخلاقی اتحاد و الفت با مودت ذی القربی و تاثیر آن در رشد معنوی انسان، از دیدگاه قرآن و حدیث" است. "ارزش اخلاقی" مطلوبیتی است که در اثر فعل یا صفت اختیاری برای روح انسان ساخته می شود و آرمان آن برآورده کردن خواسته های معنوی است. در این میان همبستگی و الفت دو عنصر اساسی در منظومه ی ارزش های اخلاقی اسلام برشمرده می شوند که در رشد معنوی فردی و اجتماعی نقش آفرین بوده و خود بستری برای نمو دیگر ارزش ها و صفات نیکو هستند. از سویی "رشد معنوی" نیز فرآیندی است که انسان را به کمال و امور غیر مادی سوق می دهد. گرچه کاربست ارزش های یاد شده، می تواند انسان را به کمال معنوی برساند؛ اما هستی اغوائات شیطان و نفس اماره همچون موانع راه رشد معنوی مایه ی سختی و به درازا انجامیدن روند و پیمایش روش یاد شده می شود. آنچه می تواند پیمودن این راه را برای انسان سهل و شتابان سازد و ضمانتی برای دستیابی وی به رشد و کمال معنوی گردد، پیوند ارزش های اخلاقی با مودت ذی القربیD است. با آگاهی به اینکه آموزه های دین اسلام جاودانه بوده و کنش به آنها مایه ی سعادت، عزتمندی و رشد مادی و معنوی جوامع انسانی خواهد شد، پرسش بنیادین نوشتار کنونی این است که پیوند ارزش های اخلاقی اتحاد و الفت با محوریت مودت ذی القربی و تاثیر کاربست آن در رشد معنوی انسان چیست؟ در این راستا نگارندگان در پی بازنمایی این انگاره هستند که در دیدگاه اسلامی و بر پایه ی ادبیات دینی، می توان کارایی مستقیم همبستگی و الفت با محوریت مودت ذی القربی در رشد معنوی انسان را دریافت. از همین رو پژوهشگران با اندیشه و بررسی ریزبینانه در آیات قرآن کریم و احادیث اهل بیت و با بازگشت به منابع تفسیری، روایی و کتب اخلاقی و نیز با روش تحلیل محتوای آیات و احادیث که بر اساس الگوی بهره گیری هم زمان از روش استخراجی- درون آیات و روایات- و استنطاقی - اجتهادی- انجام می شود، تلاش می کنند به استنباط و استخراج کارایی ارزش های یاد شده در رشد معنوی از آیات و روایات و در چارچوب تحقیقی علمی بپردازند. یافته های پژوهش کنونی بر پایه ی آیات قرآن کریم و احادیث اهل بیت نشان می دهد که پیوند مستقیم و استواری میان اتحاد و الفت با مودت ذی القربی برپاست و کاربست این ارزش ها مایه ی دستیابی انسان به رشد معنوی خواهد شد.

نویسندگان

صدیقه امینی

دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

محمدرضا آرام

دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

امیر توحیدی

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران