بررسی تطبیقی آزادی خواهی از جنبه اجتماعی اسلامی در شعر ایلیا ابوماضی و محمدتقی بهار

در بستر ادبیات تطبیقی می توان به بیان اشتراکات و افتراقات فرهنگی و هنری و به چالش های گوناگون ایدئولوژیک، سیاسی و اجتماعی در ادبیات ملل ناهمگون پرداخت و از این رهیافت، اشتراکات زبانی در ادبیات ملل را بررسی نمود. یکی از چالش های مهمی که از این سویه در ادبیات کشورها قابل بررسی است، چالش سیاسی و اجتماعی و از جمله مقوله ی آزادی خواهی است. آزادی خواهی در شعر ابوماضی و بهار از جستارهای قابل طرح در این گستره از ادبیات به شمار می رود. ابوماضی و بهار از شاعران بزرگ لبنان و ایران در عصر مشروطه و نهضت به شمار می آیند. پنداره ی آزادی و به ویژه از دیدگاه اجتماعی اسلامی از درونمایه های مشترک شعری دو شاعر است که می تواند به دریافت تازه ای از پیوستگی ادبیات با رویدادهای سیاسی و اجتماعی ایران و کشورهای عربی به ویژه لبنان بینجامد که در این پژوهش بدان پراخته می شود. این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی، به بررسی نمونه های شعری دو شاعر پرداخته و از این رهیافت، نگاه دو شاعر به چالش یاد شده را واکاوی کرده است. نگاه بهار در زمینه ی ستایش قهرمانان آزادی سراسر ملی میهنی است، در همان هنگام نگاه ابوماضی فراملیتی است. تمجید و ستایش آزادی خواهان و نگاه دینی و اسلامی در شعر دو شاعر نمایان به نظر می رسد. آزادی اجتماعی در شعر بهار پررنگ تر و سویه ی اسلامی در شعر ابوماضی بیشتر است

کلیدواژه ها:

آزادی خواهی ، استعمارستیزی ، رمانتیسم اسلامی ، ایلیا ابوماضی ، ملک الشعرای بهار