بررسی تحلیلی- انتقادی دلالت های انگاره باختین پیرامون ارتباطات میان فرهنگی

پژوهش حاضر بر پایه دیدگاه های میخائیل باختین، به کنکاش پیرامون ارتباطات میان فرهنگی می پردازد. هدف اصلی پژوهش، بررسی و ارزیابی دلالت های نظری باختین در زمینه پیوندهای میان فرهنگی و شناخت ژرف تر از همکنش های فرهنگی از دید گفتگومندی و چندآوایی است. پرسش بنیادین پژوهش این است که چگونه پنداره های باختین می توانند به صورت بندی ارتباطات میان فرهنگی یاری رسانند. این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی-منطقی درصدد است تا از نظریه باختین در این حوزه پرده بردارد. ابتدا پایه های اندیشه باختین در سه لایه گوناگون بازشناسی شده و سپس تلاش گردیده با تکیه بر بن مایه های حکمت اسلامی، به وزن سنجی آراء او در این سه حوزه پرداخته شود. یافته های پژوهش نشان می دهند که پنداره های باختین همچون گفتگومندی، چندآوایی، فرادستی و زمان-زیستگاه وابستگی، عناصری مهم در بررسی پیوندهای میان فرهنگی هستند. پنداره گفتگومندی باختین نشان می دهد که هیچ فرد یا فرهنگی به تنهایی و جدا از دیگران نمی تواندبه دریافت کاملی از خود دست یابد. چندآوایی بر اهمیت گوناگونی صداها و فرادستی بر آسیب های ارتباطات تک سویه می پردازد. زمان-زیستگاه وابستگی نشان دهنده بستر وابستگی کنش ها و رویدادهای فرهنگی است. انگاره های باختینی تلاش دارند تا آرمان شهری جهانی بسازند که از تحکم و فرادستی عاری است. اما بر مبنای این نوشتار چنین آرزویی جز در جامعه ای توحیدی که در آن ذیل کلمه واحد تعارف انجام شود، ممکن نیست.

کلیدواژه ها:

Mikhail Bakhtin ، intercultural communication ، Extotopy/Exotopy (Berūn-būdegī ، Outsideness) ، Cultural Co-Recognition (Ham-Shenāsī-ye Farhangī)