از واگرایی تا همگرایی دین و فرهنگ: تحلیلی بر کتاب «جهل مقدس» اثر الیویه روی

هدف پژوهش حاضر تحلیلی بر کتاب «جهل مقدس: زمان دین بدون فرهنگ» نوشته الیویه روی، و بیان نقاط قوت و ضعف آن است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی- اسنادی، ساختار و محتوای این اثر را از منظر ارتباط دین و فرهنگ و واگرایی یا همگرایی این دو جریان مهم مورد واکاوی و نقد قرار داده است. ایده کلیدی این اثر، تاکید بر نقش جهانی شدن و سکولاریزاسیون به عنوان عوامل جدایی دین از فرهنگ است. خروجی همگرایی دین و فرهنگ، تقویت جنبه های عام فرهنگی دین است و خروجی واگرایی میان نشانه های فرهنگی و نشانه های دینی، ظهور جهل مقدس و افزایش نوکیشی و اشکال متعددی از جنبش های دینی است. نویسنده این اثر، علی رغم ذکر شواهد متعدد و تلاش برای توجیه آنها، در تشخیص و تبیین رابطه دین و فرهنگ و مصادیق آن، به خطا رفته و پیشنهاد همگرایی دین و فرهنگ را مطرح نموده که با شواهد و مستندات تاریخی از گذشته تاکنون، حداقل در مورد دین اسلام، در تناقض است. همچنین تفسیر نویسنده از بنیادگرایی اسلامی، تصویری مبهم و نارسا و متضمن توجیهی نادرست از هویت سیاسی اسلام در دوران معاصر است.

کلیدواژه ها:

Religion ، culture ، Holy Ignorance (Jahl-e Moqaddas) ، Olivier Roy ، secularization ، globalization