تحلیل نقش مداخلات مشاوره ای در کاهش فرسودگی شغلی معلمان

هدف: فرسودگی شغلی معلمان یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی مدرن است که بر سلامت روان معلمان، کیفیت آموزش و ثبات شغلی آنان تاثیرات مخربی دارد. هدف اصلی این مقاله، بررسی و تحلیل جامع مداخلات مشاوره ای به عنوان راهکاری موثر برای پیشگیری و کاهش فرسودگی شغلی در میان معلمان است. روش شناسی: پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی مروری (Review Article) انجام شده است. برای این منظور، پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین المللی نظیر Google Scholar, Scopus, ERIC, SID و Magiran مورد جستجو قرار گرفته و مقالات، کتب و اسناد علمی مرتبط با فرسودگی شغلی معلمان و مداخلات روان شناختی و مشاوره ای، گزینش و مورد تحلیل عمیق قرار گرفته اند. یافته ها: یافته های حاصل از مرور نظام مند ادبیات تحقیق نشان می دهد که مداخلات مشاوره ای را می توان در سه سطح فردی، گروهی و سازمانی طبقه بندی کرد. مداخلات فردمحور مانند آموزش مهارت های شناختی-رفتاری (CBT) و ذهن آگاهی (Mindfulness)، در تقویت راهبردهای مقابله ای فردی موثرند. مداخلات گروهی نظیر گروه های حمایت همتا و کارگاه های آموزشی، از طریق کاهش انزوا و به اشتراک گذاری تجارب، به بهزیستی معلمان کمک شایانی می کنند. با این حال، اثربخشی پایدار این مداخلات در گروی تغییرات سازمانی و حمایت مدیریتی است. نقش مشاور مدرسه در این میان، از یک جایگاه صرفا دانش آموزمحور به یک نقش کل نگر و سیستمی که شامل حمایت از سلامت روان کادر آموزشی است، در حال تحول است. نتیجه گیری: فرسودگی شغلی پدیده ای چندبعدی است و مقابله با آن نیازمند رویکردی یکپارچه است. مداخلات مشاوره ای، به ویژه زمانی که به صورت ترکیبی (فردی، گروهی و سازمانی) و با حمایت کامل ساختار مدرسه اجرا شوند، می توانند به عنوان ابزاری قدرتمند در جهت کاهش فرسودگی شغلی، افزایش رضایت شغلی و در نهایت، ارتقای کیفیت کل نظام آموزشی عمل کنند.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی معلمان ، سلامت روان ، مداخلات مشاوره ای ، مشاور مدرسه ، راهبردهای مقابله ای.