بررسی مفهوم تاب آوری در ادبیات تحقیق و مبانی نظری پزشکی اجتماعی

تاب آوری یکی از مفاهیم بنیادین علوم رفتاری است که به توانایی افراد، جوامع و نظام های سلامت برای سازگاری، بازیابی و رشد در مواجهه با فشارهای روانی–اجتماعی و بحران های ساختاری اشاره دارد. این مفهوم طی دو دهه اخیر از سطح فردی و روان شناختی به چارچوبی چندبعدی و میان رشته ای شامل ابعاد زیستی، اجتماعی، فرهنگی و سیاست گذاری ارتقا یافته است. هدف مطالعه حاضر بررسی مفهوم تاب آوری و ارتباط آن با پزشکی پیشگیری و اجتماعی است. جستجوی جامع در پایگاه های PubMed، Scopus و Google Scholar در بازه سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ با استفاده از کلیدواژه های «Resilience»، «Social Medicine»، «Community Medicine»، «Public Health» و «Preventive Medicine» انجام شد. بر اساس معیارهای ورود، ۳۵ مقاله کلیدی با کیفیت مناسب انتخاب و داده ها با روش تحلیل محتوا بررسی شدند .نتایج نشان داد تاب آوری در پزشکی اجتماعی صرفا به ویژگی های فردی محدود نمی شود بلکه به ظرفیت های جمعیتی، شبکه های اجتماعی و سیاست گذاری های سلامت وابسته است. مداخلات جامعه محور، برنامه ریزی سلامت مبتنی بر تاب آوری و تقویت سیستم های بهداشتی نقش کلیدی در کاهش نابرابری های سلامت و ارتقای کیفیت زندگی دارند. همچنین شواهد حاکی از آن است که تاب آوری جمعی و سرمایه اجتماعی تاثیر قابل توجهی بر سرعت بازتوانی جوامع و پیامدهای روانی پس از بحران ها دارد .تاب آوری مفهومی میان رشته ای است که پل ارتباطی بین سلامت فردی و سلامت جمعیت ایجاد می کند. ادغام تاب آوری در چارچوب های پزشکی پیشگیری و اجتماعی می تواند ظرفیت تطبیقی نظام سلامت را ارتقا داده و استراتژی های پایدار سلامت عمومی را تقویت کند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، پزشکی اجتماعی ، پزشکی پیشگیری ، سیاستگذاری سلامتی