نقش معلمان در مقابله با خشونت و قلدری در مدرسه: راهبردهای پیشگیرانه و مداخله ای

در سال های اخیر، پدیده خشونت و قلدری در مدارس به یکی از دغدغه های اساسی نظام های آموزشی در سراسر جهان تبدیل شده است. تاثیرات منفی این معضل بر سلامت روانی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان، اهمیت تدوین راهبردهای موثر برای مقابله با آن را دوچندان می سازد. در این میان، نقش معلمان به عنوان نخستین ناظران و مجریان سیاست های تربیتی در محیط مدرسه، بسیار کلیدی و تعیین کننده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی به بررسی نقش معلمان در شناسایی، پیشگیری و مداخله در موقعیت های خشونت آمیز و قلدری در مدارس پرداخته و راهکارهای کاربردی و انسانی محور را در این زمینه ارائه می دهد.یافته های این پژوهش نشان می دهد که معلمان می توانند با بهره گیری از رویکردهای روان شناختی، اجتماعی و آموزشی، فضای کلاس را به محیطی امن، همدلانه و حمایت گر تبدیل کنند. آموزش مهارت های اجتماعی، تقویت همدلی میان دانش آموزان، مدیریت رفتارهای چالش برانگیز و همکاری با والدین و متخصصان سلامت روان، از جمله راهبردهای موثر پیشگیرانه محسوب می شود. در بخش مداخلات نیز، استفاده از برنامه های مدرسه محور، میانجی گری همسالان، گفت وگوی ترمیمی، و نظام های گزارش دهی بدون تنبیه، نقش تعیین کننده ای در کاهش و کنترل موارد قلدری ایفا می کند. همچنین مهارت های ارتباطی و مدیریتی معلمان در مواجهه با موقعیت های بحرانی، نقشی اساسی در به حداقل رساندن پیامدهای روانی و اجتماعی خشونت دارد.پژوهش حاضر بر ضرورت توانمندسازی معلمان از طریق آموزش های حرفه ای، توسعه مهارت های حل تعارض، و آشنایی با انواع خشونت های نوظهور به ویژه در فضای مجازی تاکید دارد. تقویت سواد عاطفی و فرهنگی معلمان نیز به عنوان عاملی مکمل، در بهبود تعاملات انسانی و کاهش بروز رفتارهای قهرآمیز در مدرسه نقش ایفا می کند. در نهایت، این مطالعه پیشنهاد می کند که سیاست گذاران آموزشی با تدوین برنامه های جامع و هماهنگ با واقعیت های میدانی، زمینه را برای ایفای نقش موثرتر معلمان در مقابله با قلدری فراهم سازند.