درک دانش آموزان از «احساس تعلق یا بیگانگی» با ریاضی در جریان گفت وگوهای کلاسی

در سال های اخیر، موضوع احساس تعلق یا بیگانگی دانش آموزان با ریاضی، به یکی از محورهای اصلی پژوهش های آموزشی تبدیل شده است. بسیاری از دانش آموزان، به ویژه در مقطع متوسطه، تجربه ای دوگانه از یادگیری ریاضی دارند؛ از یک سو، ریاضی را به عنوان زبانی منطقی و ضروری می شناسند و از سوی دیگر، احساس فاصله، اضطراب و بیگانگی نسبت به آن دارند. این پژوهش با هدف کاوش درک و تجربه ی زیسته ی دانش آموزان از احساس تعلق یا بیگانگی با ریاضی در جریان گفت وگوهای کلاسی انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش تحلیل تماتیک است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ دانش آموز پایه نهم مدارس دولتی گردآوری شد. تحلیل داده ها در شش مرحله شامل آشنایی با داده ها، استخراج کدها، شکل گیری تم های اولیه، بازنگری تم ها، نام گذاری نهایی تم ها و گزارش نهایی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که گفت وگوهای کلاسی می توانند نقش دوگانه ای در شکل گیری احساس تعلق یا بیگانگی با ریاضی ایفا کنند. دانش آموزانی که در گفت وگوهای کلاسی احساس شنیده شدن و ارزشمندی داشتند، ارتباط عاطفی مثبت تری با ریاضی برقرار کردند. در مقابل، دانش آموزانی که در این گفت وگوها تجربه ی نادیده گرفته شدن، ترس از اشتباه یا تحقیر را داشتند، احساس بیگانگی عمیق تری با ریاضی پیدا کردند. این نتایج نشان می دهد که تعاملات کلاسی و سبک گفت وگوهای معلم نقش بنیادینی در تقویت یا تضعیف پیوند عاطفی دانش آموزان با ریاضی دارند. در پایان، پیشنهادهایی برای تقویت فضای تعاملی، احترام متقابل و تقویت احساس مشارکت در کلاس های ریاضی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

احساس تعلق ، بیگانگی تحصیلی ، گفت وگوهای کلاسی ، آموزش ریاضی ، تجربه ی زیسته