تحلیل عرفانی هیمان در قرب النوافل و قرب الفرائض از دیدگاه ابن عربی

بنا بر حدیث قدسی«کنت کنزا مخفیا» حب ذاتی خداوند، عامل آفرینش شده است و آگاهی از صفات جمال و کمال خداوند، عشق را بوجود آورد، و اولین کسی که به صفات ذاتیه الهی آگاه شد، ابراهیم(ع) بود. لذا ذات الهی در شکل مظاهر هستی چون ماه و ستاره و خورشید بر او تجلی نمود و او را دچار مهیم و هیمان کرد. زیرا آن نور ذات را در جهات تعینات دریافت و نشان داد، لذا در تشبیه قرار گرفت و با مهیم شدن و هیمان متخلق به اخلاق الهی و هویت ذاتیه الهی گشت و خلیل الله نامیده شد. از دیدگاه ابن عربی این هیمان، عشق و محبت است که اساس سلوک واقع می شود و با توجه به بازتاب آن، محبت سالک به حب النوافل و یا حب الفرائض تبدیل می شود. همه انبیاء در مقام و منزلت تابع حقیقت محمدیه و از تجلیات این اسم اعظم الهی اند. قرب النوافل نتیجه بندگی اختیاری و مقام اتصاف مخلوق به صفات حق است. قرب الفرائض نتیجه بندگی حاجتمند و اضطراری و در نتیجه، مقام اتصاف حق به صفات مخلوق است. لذا به بیان داستان ابراهیم (ع)، هستی شناسی عشق، هیمان و ارتباط با قرب النوافل و قرب الفرائض به روش توصیفی تحلیلی با رجوع به منابع کتابخانه ای می پردازیم. این نوع نگاه محبت آمیز به انسان های دیگر می تواند صلح و آرامش را برای بشر به ارمغان بیاورد و با نگاه مثبت به دیدگاه عارفان، شرایطی فراهم گردد که جامعه از آثار عرفا استفاده بیشتری نماید.

کلیدواژه ها:

ابراهیم(ع) ، ابن عربی ، عشق ، قرب ، هیمان مهیمیه حب ذاتی