زنانگی در نبرد نور و تاریکی: بازنمایی مولفه های مونث در کیهان شناسی مانوی

کیهان شناسی مانوی بر دوگانه گرایی نور و تاریکی استوار است، که در آن، مولفه های زنانه نقش های متفاوت و گاه متضادی ایفا می کنند. این پژوهش تلاش دارد تا جایگاه زنانگی را در این نظام بررسی کند و نشان دهد که چگونه شخصیت های زنانه در اسطوره های مانوی، مفاهیم خیر و شر را بازنمایی می کنند. پرسش اصلی این است که آیا زنانگی در مانویت صرفا نیرویی نجات بخش و الهی است، یا آنکه نقش های متضادی در ارتباط با خیر و شر بر عهده دارد. برای پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با بررسی متون مانوی و تحلیل نظام نمادشناسی این آیین، نقش شخصیت های زنانه را در ساختار کیهان شناختی آن بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که شخصیت هایی مانند «مادر زندگی» و «دوشیزه روشنی» مظهر نور و رهایی اند، درحالی که «دیو آز» و دیگر چهره های منفی زنانه به تاریکی، شهوت و انحراف پیوند خورده اند. مادر زندگی به عنوان نیرویی پرورش دهنده و محافظ ظاهر می شود که در عین حال، نقشی جنگجویانه در نبرد کیهانی ایفا می کند. در مقابل، دوشیزه روشنی با استفاده از زیبایی و جذابیت خود، نیروهای تاریکی را فریب داده و به آزادسازی نور کمک می کند. از سوی دیگر، دیو آز به عنوان نماد طمع، شهوت و انحراف، نیرویی است که موجب اسارت نور در جهان مادی می شود. مقایسه ی این شخصیت ها نشان می دهد که زنانگی در مانویت نه صرفا نیرویی خیر یا شر، بلکه عاملی پویا و متضاد است که نقش کلیدی در ساختار جهان بینی مانوی دارد. این دوگانگی نشان دهنده ی پیچیدگی جایگاه زنانگی در این دین و تاثیر آن در تبیین مفاهیم کیهانی است.کلیدواژه: مانویت، کیهان شناسی، نور، تاریکی، مادر زندگی، دوشیزه روشنی، دیو آز

کلیدواژه ها:

مانویت ، کیهان شناسی ، مادر زندگی ، دوشیزه روشنی ، دیو آز