نفی یکتایی نقش مذهب در زوال طریقت نقشبندیه در دوره صفویه ایران

چکیدهدرکنار اختلاف مذهبی صفویه شیعی و نقشبندیان سنی، کنش گری سیاسی مشایخ این طریقت در دوره پیشاصفوی و هم زمان با آغاز حکومت صفویه در زوال طریقت نقشبندیه ایران موثر بوده است. بازشناسی این دوره تاریخی نشان می دهد؛ مشایخ نقشبندیه ضمن اینکه کنش سیاسی داشته اند، آن دسته از مشایخ که در نقش و کنش سیاسی خود به مخالفت با صفویه پرداخته اند یا با حکومت های رقیب صفویه (عثمانی و ازبک ) ارتباط داشته اند، در دوران پیشاصفوی و آغاز حکومت صفویه دچار محدودیت های شدند که یا به قتل آن ها منجر شده یا مجبور به خروج از ایران و زوال طریقت در ایران شده است. در این دسته باید از کسانی چون سیدعلی کردی، ابراهیم شبستری و برخی وابستگان این طریقت نام برد. ولی در مقابل آن دسته از مشایخ که مخالفت سیاسی با صفویه نداشته اند، حداقل تا سال ها آغازین پس از روی کار آمدن صوفیه، علی رغم سنی مذهب بودن، همچنان در ایران حضور داشتند که در این مورد نیز می توان از عبدالوهاب همدانی و صنع الله کوزه کنانی نام برد. پژوهش پیش رو با روش توصیفی تحلیلی و شیوه مطالعه کتابخانه ای، مستنداتی را ارایه می کند مبنی براین که در چگونگی برخورد صفویه با مشایخ طریقت نقشبندیه در ایران قرن دهم هجری، عوامل سیاسی و کنش های سیاسی ایشان با جریان صفویه دارای نقش اساسی است.کلیدواژه ها: نقشبندیه، صفویه، اختلاف مذهبی، زوال نقشبندیه در ایران

کلیدواژه ها:

نقشبندیه ، صفویه ، اختلاف مذهبی ، زوال نقشبندیه در ایران