کاربست روش علی لایه ای جهت تبیین ناآرامی های اجتماعی ۱۴۰۱

حجم گسترده و متنوع پرداخت رسانه ای، اعلام مواضع و بازخوردهای سیاسی داخلی و بین المللی در پی فوت خانم مهسا امینی در ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۱، موجب بروز ناآرامی های اجتماعی در سطح کشور گردید که از منظر ابعاد، گفتمان و شیوه های بروز اعتراضات، واجد ویژگی های نوینی بود. چه اینکه؛ سرعت بالا، تنوع در موضوعات، شمولیت اقشار متفاوت، انسجام شبکه ای و تبدیل اعتراض به اغتشاش، نشانگر آن بود که ناآرامی های اجتماعی ۱۴۰۱ بر تشدید شکاف های اجتماعی و تغییر ادراک عمومی در حوزه باورها، ارزش ها و سبک زندگی استوار بوده و در جهت تضعیف سرمایه اجتماعی قرار دارد. با توجه به اهمیت این پدیده، مسئله اصلی پژوهش تبیین لایه های علی و ریشه های بروز ناآرامی های اجتماعی ۱۴۰۱ بوده و پرسش اصلی این گونه طرح می گردد که: «علل بروز ناآرامی های اجتماعی ۱۴۰۱ چگونه تبیین می گردد؟» جهت پاسخ به این پرسش و تبیین علل مختلف، شرایط زمینه ای و بسترهای پیدایی و گسترش از «تحلیل علی لایه ای» (CLA) استفاده شده است، چه اینکه مزیت اصلی این روش آن است که پژوهشگر را به گذر از «تمرکز بر یک روایت» به «روایت های مختلف» وا داشته و به همین سبب شناختی عمیق و قابل اتکاء به دست می دهد. در این پژوهش جهت کشف ماهیت و روایت جامع برای ناآرامی های اجتماعی ۱۴۰۱، الگویی در چهار لایه: لیتانی یا ظاهری (توصیف ناآرامی ها شامل ابعاد، مولفه ها و ویژگی ها)، سیستمی (شامل عوامل زمینه ای، مدیریتی و مداخله گر)، گفتمانی و اسطوره ای، از خلال مصاحبه عمیق با نخبگان و خبرگان مرتبط با موضوع، ارائه شده است.