تاثیر قوانین ثبت وسایل نقلیه بر مسئولیت مدنی مالک در حوادث ترافیکی

ثبت وسیله نقلیه در نظام حقوقی ایران صرفا یک الزام اداری نیست، بلکه به عنوان معیاری کلیدی در تعیین مسئولیت مدنی مالک در حوادث ترافیکی عمل می کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع فقهی، قانونی و قضایی، به بررسی تاثیر قوانین ثبت وسایل نقلیه بر مسئولیت مدنی مالک می پردازد. یافته ها نشان می دهد که نظام حقوقی ایران با استناد به مالکیت ثبت شده، مسئولیت مدنی را به صورت عینی بر عهده مالک قرار می دهد، حتی اگر مالک واقعی با وی متفاوت باشد. این رویکرد با هدف تسهیل جبران خسارت به قربانیان تدوین شده است، اما در عمل گاهی منجر به ناعادلانه ترین شکل اجرای مسئولیت می شود، به ویژه در موارد فروش غیررسمی خودرو یا استفاده از وسایل نقلیه غیرقانونی. مقایسه تطبیقی با نظام های فرانسه و آلمان نیز بیانگر آن است که اگرچه رویکرد مسئولیت عینی مشترک است، اما ضعف در زیرساخت های ثبت الکترونیکی و فرآیندهای انتقال مالکیت، سبب شکاف بین نظریه و عمل در ایران شده است. در نتیجه گیری، پیشنهاداتی از جمله اجرای سامانه ثبت الکترونیکی فوری، اصلاح ماده ۹۷ قانون ترافیک، ایجاد صندوق ضمانت ملی برای تصادفات غیرقانونی و تقویت مالکیت واقعی در رویه قضایی ارائه شده است تا تعادلی میان امنیت حقوقی قربانیان و عدالت نسبت به مالکان ثبت شده ایجاد گردد.

کلیدواژه ها:

ثبت وسیله نقلیه ، مسئولیت مدنی ، مالک ثبت شده ، مالکیت واقعی ، قانون ترافیک